TÔN TRỌNG RỦI RO - Bạn có đang quá LẠC QUAN?

Bài viết chỉ dựa trên quan điểm cá nhân dành cho một nhà giao dịch theo xu hướng, nếu bạn có ý tưởng khác điều đó hoàn toàn hợp lý nếu vẫn đang hiệu quả với kết quả bạn giao dịch!

Bài viết này là một ý tưởng mình nghe được một video Youtube về câu chuyện của Người phụ nữ rơi xuống vực Yên Tử. Hãy cùng khám phá để biết bài học ở đây là gì?

Hãy hình dung, bạn sẽ thế nào nếu đang đi và vô tình rơi xuống khe núi và mắc kẹt dưới đó 7 ngày đêm, bạn có đủ kiên cường để tồn tại hay không? Gần đây câu chuyện của cô Bích Liên gặp nạn và rơi xuống khe núi Yên Tử là câu chuyện được người ta nhắc đến rất nhiều. Điều đáng nói ở đây là sự kiên cường của cô khi gặp nạn đã cố gắng vượt qua được khó khăn mà chỉ có những chuyên gia sinh tồn mới có thể sống sót như thế được. Sau khi rơi xuống, mất khá lâu để tỉnh lại, thì rất may cạnh phiến đá có một bụi tre trúc nên cô tìm dây để kéo tán cây xuống trước mặt, tạo thành cái ô che phía trên. Sau đó cô tìm túi nilông che chắn ở phía trước để gió mưa không tạt vào, lấy túi nilông che đầu, bọc vào người, hai bàn tay và chân để dùng nhiệt của cơ thể sưởi ấm, tránh để bị viêm phổi, đau bụng... Để duy trì sự sống, cô Liên kể phải chia nhỏ gói cơm cháy trong chiếc túi mang theo để ăn dần, uống nước trong các chai bị vứt xuống trước đó.

"Ngoài bới rác thì hái lá, củ dương xỉ để ăn. Đến ngày 3-5, cơm cháy, nước cũng chỉ còn một chút và đang định đi bới rác tiếp thì may mắn có người nghe thấy tiếng tôi kêu cứu", cô Liên nhớ lại. Cách mà cô ấy sống sót và làm thế nào để tồn tại thì các bạn có thể tự tìm đọc nhé.

Mượn câu chuyện này, mình muốn gửi cho bạn một bức hình:

-    Giả sử bạn đang leo núi và tham gia một chuyến đi dã ngoại, nhưng vì gặp sự cố đột nhiên bạn bị trượt ngã và rơi xuống đáy sâu. Nếu rơi vào tình huống này làm thế nào để bạn sinh tồn? 

-    Hãy thử đặt mình vào câu chuyện của cô Liên và nghe cách cô ấy đã sinh tồn thế nào, bạn có thể cảm nhận được rằng SỰ KIÊN CƯỜNG đã giúp cô tồn tại, tuy nhiên nhìn ở góc độ khác SỰ KIÊN CƯỜNG ở đây được xây dựng dựa trên 3 thành tố: 

o    Đầu tiên là phải biết chấp nhận thực tại, ở đây cô Liên đã nhận thức rất rõ điều này sau ngày đầu tiên và hiểu rằng cô sẽ còn phải sống ở dưới khe núi còn lâu, chứ không thể ngày một ngày hai được.

o    Yếu tố thứ hai đó là phải tìm được lẽ sống:  Cô tìm đủ mọi cách có chết cũng phải được gặp chồng con lần cuối gia đình là lẽ sống duy nhất của bạn

o    Yếu tố thứ ba cuối cùng, đó là khả năng thích nghi khi mà rơi vào hoàn cảnh éo le, cố gắng ăn được củ & lá dương xỉ, lấy túi nilông bộ con người để giữ nhiệt khả năng thích nghi
Đây cũng là ba thành tố tạo nên ý chí KIÊN CƯỜNG VƯỢT QUA MỌI NGHỊCH CẢNH được viết và đề cập trong cuốn sách Từ tốt đến vĩ đại – Jim Collin. 

►    Đương nhiên nãy giờ những thông tin này bạn nghe có vẻ khá hài hước và chẳng có gì liên quan đến bài học làm thế nào để đầu tư hiệu quả, tuy nhiên hãy nhìn lại hình ảnh bên dưới một lần nữa:

Mình nghĩ các bạn không nhìn lầm đâu! Hình lúc nãy minh hoạ đồi núi chính là cổ phiếu NETFLIX mà bạn vẫn đang theo dõi và sử dụng hàng ngày để xem phim. Nếu tính từ thời điểm bạn ngã từ đỉnh núi, cổ phiếu này có thể khiến bạn bốc hơi 75% tài sản. Cổ phiếu này có tốt không? Có nổi tiếng hay không? Dịch vụ của NETFLIX có được sử dụng phổ biến hay không? Chắc hẳn các bạn tự có câu trả lời cho bản thân mình. Đây cũng chính là Câu chuyện ở thời điểm hiện tại là không của riêng ai? Có rất rất nhiều những sự kiện, cổ phiếu, thị trường tương tự đang diễn ra ở thời điểm hiện tại. 

Sẽ có rất nhiều anh em đang có hoàn cảnh giống thế này, đương nhiên là không phải ở Mỹ mà ngay tại ở Việt Nam, mọi người đang chưa biết làm gì ngoài việc suốt ngày theo dõi thông tin, ngồi đoán đáy để trung bình giá để hi vọng có ngày sẽ về bờ. Nhìn lại bức hình này thì cũng không khác gì câu chuyện của cô Liên. Nhưng để vượt qua những khó khăn này, mình nghĩ các bạn sẽ cần nghe thêm một câu chuyện nữa:

►    HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ CỦA STOCKDALE

Stockdale ở đây chính là tướng James Stockdale, nguyên đô đốc của lực lượng hải quân Mỹ trong chiến tranh. Ông từng bị cầm tù suốt 8 năm ròng mà vẫn sống sót không cần đến quyền tù binh, không biết trước ngày được trả tự do, không biết chắc mình có còn sống để gặp lại gia đình hay không. Ông nhận trách nhiệm chỉ huy, làm mọi việc có thể để tạo ra những điều kiện giúp thêm nhiều tù binh khác sống sót. Sau khi được trả tự do và trở về quê hương, ông đã cùng vợ viết cuốn sách: “In love and war” ghi lại theo thứ tự những trải nghiệm của họ trong suốt 8 năm bị giam cầm. Dưới đây là đoạn hội thoại giữa James Stockdale và Jim Collins, tác giả của cuốn sách “Từ tốt đến vĩ đại – From Good to Great”. Khi ấy Jim Collins gặp Stockdale và hỏi về lý do tại sao ngài đô đốc có thể tồn tại trong suốt 8 năm khổ sở ròng rã:

►    Nghịch lý Stockdale

– Tôi chưa bao giờ mất niềm tin vào việc sẽ được trả tự do. – Stockdale nói. Tôi cũng luôn lạc quan tin tưởng rằng mình sẽ không chỉ thoát được, mà còn chiến thắng để biến những trải nghiệm đau khổ thành một sự kiện quan trọng trong cuộc đời, mà nếu nhìn lại, tôi không muốn đánh đổi.

– Vậy những ai là người không thể sống sót để thoát ra khỏi nhà tù và trở về. – Jim Collins hỏi.

– Ồ, dễ biết lắm. – Stockdale cười và nói. Đó là những người lạc quan.

Câu trả lời làm cho Jim Collins vô cùng ngạc nhiên vì nó hoàn toàn trái ngược so với những gì ông ta vừa được nghe thấy từ vị tướng già.

– Những người lạc quan, – Tướng Stockdale tiếp tục, chính là những người sẽ nói: “Chúng ta sẽ được thả vào Giáng sinh”. Rồi Giáng sinh đến, Giáng sinh đi, họ lại nói: “Chúng ta sẽ được thả vào Lễ Phục sinh.” Rồi Phục sinh đến, Phục sinh đi họ vẫn không được thả. Sau đó lại Lễ Tạ ơn, rồi lại đến Giáng sinh nữa mà hi vọng của họ vẫn không trở thành hiện thực. Và rồi họ chết vì thất vọng và trái tim tan nát.

Thấy Jim Collins im lặng, vị tướng già lại nói tiếp:

– Anh biết đấy, đây là một bài học rất quan trọng. Anh không được lẫn lộn giữa niềm tin rằng mình sẽ chiến thắng, cái mà anh không bao giờ được để mất, với việc anh đồng thời phải đối diện với sự thật hiện tại, bất kể nó phũ phàng đến thế nào đi nữa.

Cuộc sống luôn đầy bất công, có khi lợi cho ta, nhưng cũng có khi bất lợi cho ta. Ai cũng phải trải nghiệm sự thất vọng hay những sự kiện đớn đau trong cuộc đời, những bước lùi mà không có một lý do hay một ai đó để đổ lỗi. Nghịch lý Stockdale dạy chúng ta trong những trường hợp như thế, hãy: “Giữ vững niềm tin rằng mình sẽ chiến thắng nhưng đồng thời cũng phải đối diện với sự thật phũ phàng của hiện tại”. Cả hai vế của nghịch lý ấy đều phải được giữ cân bằng, không để bên nào lấn lướt bên nào. Chỉ cần sự cân bằng đó bị phá vỡ, bạn sẽ trở nên hoặc lạc quan tếu hoặc đau khổ quá mức mà đánh mất niềm tin.

Câu chuyện bên trên nói cho chúng ta rằng cách duy nhất để tồn tại và chiến thắng bản thân mình đó là LUÔN CÓ NIỀM TIN ĐỂ ĐỨNG LÊN TRƯỚC NGHỊCH CẢNH NHƯNG CŨNG PHẢI THỪA NHẬN THỰC TẾ PHŨ PHÀNG.

Thực sự mình không biết các bạn đang giữ cổ phiếu nào, hoặc đang có phương án nào đầu tư rõ ràng, tuy nhiên bài viết này dành cho những anh em chưa biết mình nên phải làm gì và cũng chưa biết rõ ràng doanh nghiệp mình đang nắm giữ ra sao? Khi cổ phiếu tăng giá sẽ có hàng trăm câu chuyện & kỳ vọng được thêu dệt về tương lai doanh nghiệp và nguồn lợi nhuận lớn. Nhưng những câu chuyện này chỉ có giá trị khi cổ phiếu tăng giá, còn khi dòng tiền lớn thoát ra khỏi cổ phiếu, chỉ để lại đó toàn đau thương và một thế hệ nhà đầu tư mong ngày về bờ.

Trong hai năm vừa rồi thị trường chứng khoán bùng nổ, nhà nhà ai cũng có cơ hội, ai cũng đầu tư chứng khoán, ai kỳ vọng về doanh nghiệp mình đang nắm giữ, tuy nhiên thời dòng tiền mạnh đã qua đi, giai đoạn này những biến động bắt đầu nhiều hơn vì các chính sách thắt chặt tiền tệ, cổ phiếu đầu cơ có xu hướng không tồn tại và tăng giá mãi được nên cuối cùng phải giảm vì không xuất phát từ sự phát triển cốt lõi của doanh nghiệp. 

Chính vì thế, thông qua bài học sinh tồn của cô Liên & câu chuyện Stockdale có một vài điều mình thấy có điểm tương đồng cần nhìn nhận:

►    CHẤP NHẬN THỰC TẾ: là các bạn đang ôm một cổ phiếu giảm, tài khoản đang lỗ bao nhiêu % và có thể doanh nghiệp mình đang nắm giữ thuộc cổ phiếu đầu cơ, không có kết quả kinh doanh tốt. Hoặc thị trường chung đang quá biến động và rủi ro ở thời điểm hiện tại? Hãy nhìn nhận thẳng vào kết quả bạn đang có. Và nếu cổ phiếu của mình đang giảm rất mạnh thì có khả năng nó sẽ giảm nữa? vẫn có thể chứ?

►    ĐI TÌM LẼ SỐNG: bạn có muốn chịu đựng cảnh mà suốt ngày cứ lo lắng, thấp thỏm, lo sợ về khoản tài sản của bản thân mình sẽ tan thành mây khói, có điều gì khiến bạn chắc chắn rằng sau này cổ phiếu của bạn sẽ tốt hơn và tăng giá trở lại? tất cả mọi tài sản là tiền bạc và mồ hôi nước mắt, ai mất tiền cũng xót, nhưng mục đích cuối cùng của đầu tư là chiến thắng chính bản thân mình và xây dựng thành công về vật chất cho cuộc sống, còn nếu sâu xa hơn đầu tư giúp chúng ta có phong cách sống và hạnh phúc với hành trình đầu tư. Tât nhiên không thể bỏ cuộc với những lý do này được, vì vậy phải trở lại và lọt vào những người chiến thắng của thị trường.

►    THÍCH NGHI: Đương nhiên nếu ngay từ đầu bạn tôn trọng rủi ro & stoploss thì quá tốt, hãy luôn nghĩ về điều đó, lúc nào cũng cần phải tôn trọng rủi ro, tuy nhiên bây giờ tình hình cũng không khả quan hơn rằng tài khoản đã bị âm một số vốn lớn và bạn đang bị mắc kẹt ngay giai đoạn giảm của thị trường. Vậy cách duy nhất để thích nghi với xu hướng thị trường ở thời điểm hiện tại: 2 năm vừa rồi thị trường giảm bạn trung bình giá sau đó chiến thắng? Nhưng năm nay cứ càng mua cổ phiếu càng giảm, thậm chí còn giảm mạnh hơn? Vậy có nên trung bình giá và đoán đáy ở thời điểm hiện tại?

Ngày xưa không cắt lỗ thì ngày nay phải thích nghi để bắt đầu lại từ đầu? Cổ phiếu mình đang chọn là cổ phiếu giảm rất mạnh, phải có lý do gì mà cổ phiếu của mình giảm nhiều đến như vậy? Cố phiếu mình đang nắm giữ có tốt hay không? Có nên chọn cổ phiếu này để dồn thêm tiền vào trung bình giá hay không? Nếu sai tiếp thì sao – mất cả chỉ lần chài, lỗ chồng thêm lỗ thì sao?

Trên đây là ba bài học nếu các bạn đang rơi vào hoàn cảnh như hiện tại có thể tìm được kim chỉ nam cho bản thân mình. Đương nhiên, bài viết này mình sẽ không nói nên mua hay nên bán ở thời điểm hiện tại, vì thực sự có ai biết đáy ở đâu mà nói, mọi cái dự đoán nó đều có thể đúng hoặc sai, và điều gì không chắc chắn thì tốt nhất không nên đoán. Nhưng khoan hãy nhìn xuống hình bên dưới này, bạn sẽ thấy thêm một điều thú vị nữa mà đã được StockDale nhắc đến: VẬY AI LÀ NGƯỜI KHÔNG THỂ SỐNG SÓT ĐỂ TỒN TẠI? – Đó chính là những người lạc quan!

Mình cũng đã từng trải qua hoàn cảnh như các bạn. Chắc chắn những quyết định để đưa ra ở thời điểm này bao giờ cũng rất khó và không ai biết thị trường có thể di chuyển như thế nào. Nhưng có một điều mình cần phải nhắc các bạn đó là: THỊ TRƯỜNG LUÔN ĐÚNG, CHỈ CÓ BẠN SAI!

Thị trường luôn có tính đúng riêng của nó, không ai có thể thay đổi hoặc xoay chuyển được tình hình nếu như bản thân thị trường muốn như vậy! Với vị thế là nhà đầu tư nhỏ lẻ, các bạn nên định vị rõ ràng bản thân & và quản trị rủi ro cho toàn bộ tài sản của mình. 

Giống như bài học mà Stockdale để lại, hãy luôn có niềm tin để đứng dậy nhưng đừng lạc quan quá mức và phải biết chấp nhận sự thật phũ phàng, bạn phải luôn có sự cân bằng giữa hai yếu tố này.

Cuối cùng, cách để về bờ và đứng lên từ những thất bại nhanh nhất: 

►    NHÌN VÀO THỰC TẾ TÀI KHOẢN, NHỮNG LỜI KHUYÊN, LỜI MÁCH BẢO LIỆU CÓ ĐANG ĐÚNG?

►    LÀ LÀM ĐÚNG & SỐNG ĐÚNG NHƯ NHỮNG GÌ MÌNH HẰNG MƠ ƯỚC! 

►    TIẾP TỤC SAI & TIẾP TỤC LẠC QUAN SẼ CHỈ ĐƯA BẠN ĐẾN PHÁ SẢN NHANH HƠN BAO GIỜ HẾT!

Hãy tự quyết định cuộc chơi của chính bạn & tìm cách để sinh tồn! Hãy nhìn nhận thực tế: Càng vùng vẫy, càng cố gắng đạt lợi nhuận để chiến thắng chỉ càng làm mọi thứ thêm khó khăn và chồng chất lỗi sai.

Cảm ơn các bạn đã đọc & theo dõi bài viết. Chúc các bạn có những quyết đính sáng suốt cho bản thân mình. Thông tin dự án 5 Oliver Kell 2022: https://forms.gle/m8j7QRsVaHRqAJDA7