Thống đốc: Doanh nghiệp muốn vay vốn không thể dùng 'hai sổ sách'
Thống đốc đề nghị doanh nghiệp phải hoạt động minh bạch hơn; không thể có tình trạng doanh nghiệp dùng một bảng cân đối kế toán để nộp thuế, một bảng để vay ngân hàng.
Tháo gỡ điểm nghẽn chặn đường tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ
Khoảng cách chênh lệch lớn về tiếp cận vốn ngân hàng khi chỉ chưa đầy 9% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được nguồn vốn so với hơn 47% ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, đã làm nóng nghị trường Quốc hội trong phiên thảo luận về kinh tế - xã hội ngày 31/10.
Từ thực tế tỷ lệ tiếp cận vốn của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa so với khu vực doanh nghiệp lớn, đại biểu Bùi Thanh Nam (đoàn Phú Thọ) cho rằng việc chỉ tập trung giảm lãi suất đơn thuần sẽ mang lại hiệu quả rất khiêm tốn nếu các rào cản kỹ thuật để giải ngân chưa được gỡ bỏ. Nguyên nhân then chốt khiến nhiều doanh nghiệp không thể chạm tay vào nguồn vốn dù lãi suất đã hạ nhiệt xuất phát từ sự thiếu hụt tài sản thế chấp cùng hệ thống dữ liệu tài chính chưa đủ độ tin cậy.
Từ đó, đại biểu kiến nghị cơ quan điều hành cần chuyển hướng trọng tâm hỗ trợ, từ việc ép giảm lãi suất sang việc nâng cao khả năng hấp thụ vốn thực tế. Giải pháp khả thi là phát huy cơ chế bảo lãnh tín dụng, mở rộng hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng và các khoản phải thu.
Đồng quan điểm, đại biểu Lê Minh Nam (đoàn Cần Thơ) cho rằng cơ quan chức năng cần tích cực hỗ trợ doanh nghiệp xác nhận và chuẩn hóa các dữ liệu về dòng tiền, việc chấp hành thuế và lịch sử tín dụng để các ngân hàng có thêm căn cứ thẩm định.
Còn đại biểu Nguyễn Cao Sơn (đoàn Phú Thọ) phản ánh sức ép thị trường và sức mua suy yếu đang bào mòn dòng tiền của các cơ sở kinh doanh. Đại biểu đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ đạo các ngân hàng thương mại mở rộng và kéo dài chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 cho các doanh nghiệp sử dụng vốn đúng mục đích và có phương án phục hồi rõ ràng, đồng thời, mở rộng quy mô, đối tượng của chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, người thuê, mua nhà ở xã hội.
Từ góc độ chất lượng tăng trưởng, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhận định vốn là nguồn năng lượng của sản xuất. Song việc hạ lãi suất cho vay thực tế phải đi liền với bài toán an toàn hệ thống, kiểm soát lạm phát và giữ vững tỷ giá.
Đại biểu đề nghị coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành; phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn, tiết giảm chi phí hoạt động ngân hàng; minh bạch lãi suất sau ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự giảm gánh nặng vay vốn.
Thống đốc yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán
Giải trình trước Quốc hội về việc doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận tín dụng, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn khẳng định ngân hàng không thể đem tiền gửi của dân đi đánh cược nếu bên đi vay vẫn duy trì hai bảng cân đối kế toán và né tránh minh bạch tài chính.
Thống đốc nhấn mạnh doanh nghiệp muốn tiếp cận vốn ngân hàng phải minh bạch tài chính, chấm dứt tình trạng sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán.
Theo Thống đốc, một số doanh nghiệp vẫn duy trì hai bộ số liệu khác nhau, một để làm việc với cơ quan thuế, một để vay vốn ngân hàng. Tình trạng này khiến các tổ chức tín dụng khó đánh giá chính xác năng lực tài chính và khả năng trả nợ của khách hàng.
Thống đốc khẳng định ngân hàng huy động tiền gửi của người dân để cho vay, do đó phải có trách nhiệm bảo toàn vốn, không thể đánh cược với những khoản vay thiếu minh bạch.
Thống đốc cho biết, khoảng 98% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, về cơ bản đã được các tổ chức tín dụng cấp tín dụng. Vấn đề hiện nay là nâng cao năng lực hoạt động và chứng minh khả năng trả nợ để tiếp tục tiếp cận vốn.
NHNN sẽ khuyến khích các tổ chức tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời hướng tới hoàn thiện cơ sở pháp lý để ngân hàng yên tâm cho vay.
Về việc cơ cấu lại nợ và kéo dài thời hạn trả nợ, Thống đốc cho biết những nội dung này đã được quy định trong pháp luật và Thông tư 39, thuộc thẩm quyền của các tổ chức tín dụng.
NHNN khuyến khích các ngân hàng xem xét, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn trên cơ sở đánh giá tình hình hoạt động và khả năng trả nợ.
Theo Thống đốc, bản chất hoạt động của trung gian tài chính là cho vay và phải thu hồi được vốn vay để hoàn trả tiền cho người gửi tiền. Đây là nguyên tắc quan trọng cần được bảo đảm trong hoạt động tín dụng.
Minh Dũng
Bình luận