Thấp thỏm nguy cơ tái diễn xung đột ở Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đều đưa ra cảnh báo mới, trong khi Tehran được cho là đã chuẩn bị cho viễn cảnh xung đột leo thang, bất chấp kết quả bầu cử tại Mỹ và Israel.
AFP hôm qua đưa tin Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ không vội thực hiện các cuộc tấn công mới, vì đã gây thiệt hại đáng kể cho quân đội và chương trình hạt nhân của Iran. "Chúng tôi đã vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của họ. Chúng tôi vẫn còn phải xử lý một hoặc hai mục tiêu, nhưng chúng tôi có thể thực hiện việc đó chỉ trong 10 phút", ông Trump phát biểu với các phóng viên ngày 31.10.
Cùng ngày, trong cuộc họp với các chỉ huy quân sự cấp cao, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nói: "Bất kỳ mức độ hay hình thức đe dọa nào cũng phải bị đáp trả ngay lập tức, một cách mạnh mẽ và không giới hạn về mặt địa lý". Ông còn yêu cầu lực lượng vũ trang chuẩn bị sẵn sàng để nhắm mục tiêu vào mọi cơ sở của Mỹ và Israel.
Dự đoán vòng xung đột mới
Tổng thống Trump từng cảnh báo cuộc tấn công mới có thể diễn ra sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ (3.11) trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 28.10 đã đề cập "cơ hội lịch sử" để nhắm vào chính phủ Iran. Ông Netanyahu đưa ra phát biểu này vài giờ sau cuộc bầu cử quốc hội Israel ngày 27.10.
Tên lửa được trưng bày bên cạnh hình ảnh Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại Tehran
ẢNH: AFP
Tờ The New York Times ngày 31.10 dẫn lời giới phân tích cho hay Iran đã dự đoán sẽ hứng chịu thêm các cuộc tấn công dù kết quả bầu cử ở Mỹ và Israel như thế nào đi nữa. Chuyên gia Hamidreza Azizi tại Tổ chức Khủng hoảng quốc tế (Bỉ) nhận định: "Iran đã dự đoán về một vòng xung đột mới từ vài tuần nay và đã có những bước chuẩn bị tương ứng".
Còn ông Mohammad Saleh Sedghian, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Iran về thế giới Ả Rập tại Iran, cho rằng Tehran sẽ hưởng lợi nếu Thủ tướng Netanyahu mất quyền lực. Tuy nhiên, ông Sedghian cũng nhận định các nhà lãnh đạo Iran tin rằng việc thay đổi ghế thủ tướng ở Israel có lẽ chỉ tạo ra tác động trong ngắn hạn, chứ khó có thể dẫn đến thay đổi căn bản trong chính sách của Tel Aviv.
Tiếp tục nỗ lực ngoại giao
Cùng lúc đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được triển khai nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột bùng phát trở lại. Các nhà hòa giải từ Qatar đã đến Tehran hôm 30.10 còn Phó tổng thống Mỹ JD Vance gửi thư cho Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Mohsen Rezaei. "Tôi đã đọc bức thư nhưng chưa phản hồi. Giọng điệu của họ đã thay đổi hoàn toàn", ông Rezaei phát biểu trên truyền hình Iran hôm 31.10.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài Al Jazeera cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho hay một đề xuất mới đã được thống nhất với các bên trung gian. Theo đó, thời gian để mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz sẽ được rút ngắn xuống còn 2 ngày. Ông Araghchi khẳng định phía Iran hiện không có kế hoạch gặp gỡ các quan chức Mỹ, nhưng ông cũng đánh giá những nỗ lực gần đây của Mỹ nhằm hướng tới cuộc đối thoại rộng mở hơn là bước tiến tích cực.
Chuyên gia Mehrzad Boroujerdi tại Đại học Khoa học và công nghệ Missouri (Mỹ) nhận định Washington và Tehran vẫn còn nhiều bất đồng sâu sắc về một số vấn đề then chốt, trong đó có eo biển Hormuz. "Theo tôi, Tehran sẽ theo đuổi chiến lược vừa tham gia các cuộc đàm phán ngoại giao gián đoạn, vừa chuẩn bị kỹ lưỡng nhất có thể cho khả năng xung đột tái diễn", ông Boroujerdi nói.
26 căn cứ Mỹ đã bị tấn công
AP ngày 1.11 đăng phân tích mới cho thấy tính đến tháng 8.2026, hơn 115 vụ tấn công bằng UAV hoặc tên lửa do Iran hoặc các lực lượng được Tehran hậu thuẫn nhận trách nhiệm đã làm hư hại hoặc phá hủy nhiều công trình tại 26 căn cứ quân sự và những địa điểm khác có đặt trang thiết bị của Mỹ. Iran ưu tiên nhắm vào các nhà chứa máy bay và hệ thống phát hiện các cuộc tấn công sắp tới, mở đường cho các đòn tập kích nhà kho, khu nhà ở của binh sĩ và nhiều cơ sở khác. Những thiệt hại này đã làm thay đổi đáng kể sự hiện diện của Mỹ tại Trung Đông. Phía Mỹ chưa bình luận về phân tích của AP.
Văn Khoa
Bình luận