Tesla và Samsung phản đối Mỹ áp thêm thuế với hàng Việt Nam

Hai tập đoàn công nghệ lớn là Tesla và Samsung đã lên tiếng phản đối khả năng Mỹ áp thêm thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam, trong bối cảnh Washington đang tiến gần thời hạn hoàn tất cuộc điều tra về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ vào ngày 29/11.

Theo Reuters ngày 2/11, cộng đồng doanh nghiệp tại Mỹ đang xuất hiện những quan điểm trái chiều về việc Washington có nên áp đặt thêm các biện pháp thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam hay không.

Trong khi Tesla, Samsung cùng nhiều hiệp hội bán lẻ và sản xuất hàng tiêu dùng phản đối việc tăng thuế, các tổ chức đại diện ngành thép, thủy sản, gỗ và năng lượng mặt trời lại đề nghị chính quyền Tổng thống Donald Trump có những biện pháp thương mại mạnh tay hơn.

Những quan điểm này được thể hiện trong các văn bản gửi tới chính phủ Mỹ, trước thời hạn ngày 29/11 để hoàn tất cuộc điều tra liên quan đến những cáo buộc về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Tesla và Samsung muốn bảo vệ chuỗi cung ứng tại Việt Nam

Trong văn bản gửi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 2/7, Tesla đề nghị cơ quan này cân nhắc nhu cầu chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Mỹ trước khi quyết định áp dụng các biện pháp thuế quan mới.

Theo hãng xe điện của tỷ phú Elon Musk, mặc dù đã đầu tư đáng kể vào năng lực sản xuất tại Mỹ, một số linh kiện công nghệ tiên tiến và thiết bị sản xuất có độ chính xác cao vẫn chưa thể được cung ứng đầy đủ từ các nhà sản xuất trong nước.

Điều này khiến Tesla tiếp tục phụ thuộc vào mạng lưới cung ứng quốc tế, trong đó có Việt Nam. Việc áp thêm thuế đối với hàng hóa Việt Nam có thể làm gia tăng chi phí đầu vào, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của chính các doanh nghiệp Mỹ.

Samsung cũng đưa ra lập luận tương tự. Bộ phận kinh doanh của tập đoàn Hàn Quốc tại Mỹ nhấn mạnh Việt Nam đang đảm nhiệm một phần đáng kể hoạt động sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị mạng của Samsung phục vụ thị trường Mỹ.

Hiện Samsung là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư khoảng 25 tỷ USD. Các cơ sở sản xuất tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới sản xuất và xuất khẩu toàn cầu của tập đoàn.

(Ảnh minh họa)

Quan điểm của Tesla và Samsung phản ánh thực tế rằng thuế quan đối với Việt Nam không chỉ tác động đến các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến những tập đoàn quốc tế đang sử dụng Việt Nam làm cứ điểm sản xuất.

Không chỉ hai tập đoàn công nghệ, nhiều tổ chức đại diện ngành bán lẻ, giày dép, may mặc và sản xuất hàng tiêu dùng tại Mỹ cũng phản đối việc áp thêm thuế.

Các ngành này có mức độ phụ thuộc đáng kể vào hoạt động gia công và sản xuất tại Việt Nam, từ quần áo, giày dép đến xe đạp và máy chơi trò chơi điện tử. Việc gia tăng hàng rào thuế quan có nguy cơ đẩy chi phí nhập khẩu lên cao và gây sức ép đối với chuỗi cung ứng.

Những phản ứng trên xuất hiện khi quan hệ thương mại Việt – Mỹ tiếp tục mở rộng nhanh chóng. Theo số liệu được Reuters dẫn lại, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 42% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng trưởng này đưa Việt Nam trở thành đối tác tạo ra thâm hụt thương mại hàng hóa lớn nhất cho Mỹ, vượt Trung Quốc và Mexico. Cuối năm 2025, Việt Nam vẫn đứng thứ tư trong danh sách này.

Thép, gỗ và các DN bản quyền Mỹ có quan điểm cứng rắn

Trái ngược với lập trường của Tesla và Samsung, một số ngành sản xuất tại Mỹ lại ủng hộ việc Washington sử dụng các công cụ thuế quan để gây sức ép với Việt Nam.

Các hiệp hội đại diện nhà sản xuất thép, thủy sản, gỗ dán, sản phẩm gỗ và tấm pin năng lượng mặt trời cáo buộc Việt Nam có những hoạt động thương mại không công bằng, đồng thời kêu gọi chính quyền Mỹ áp dụng các biện pháp thuế bổ sung.

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, các tổ chức đại diện ngành phần mềm, điện ảnh và âm nhạc Mỹ cũng yêu cầu Washington thúc đẩy Việt Nam đưa ra những cam kết cụ thể hơn nhằm ngăn chặn tình trạng vi phạm bản quyền.

Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (Business Software Alliance - BSA), tổ chức có các thành viên như Microsoft, Oracle và IBM, viện dẫn một cuộc khảo sát từ năm 2017 cho thấy khoảng 75% phần mềm được cài đặt trên máy tính cá nhân tại Việt Nam không có giấy phép hợp lệ.

BSA cho rằng công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, dù cơ quan quản lý đã nhiều lần đưa ra cam kết cải thiện. Tuy nhiên, số liệu được tổ chức này viện dẫn đã có từ năm 2017, không phản ánh trực tiếp tình hình sử dụng phần mềm trong năm 2026.

Trong khi đó, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (Motion Picture Association - MPA) cho rằng Việt Nam là một trong những địa điểm đáng quan ngại về vi phạm bản quyền trực tuyến.

Theo tổ chức này, các website phát tán trái phép nội dung phim và truyền hình có liên quan đến Việt Nam đã thu hút hơn 12,5 tỷ lượt truy cập trên toàn thế giới trong năm 2025. MPA đề nghị tăng cường hoạt động thực thi pháp luật và cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường cho những dịch vụ phát trực tuyến hợp pháp.

Sức ép đối với Việt Nam gia tăng sau khi USTR công bố Báo cáo Đặc biệt 301 vào ngày 30/4/2026, đưa Việt Nam vào danh sách "quốc gia ưu tiên" (Priority Foreign Country) liên quan đến bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Đây là lần đầu tiên sau 13 năm Mỹ đưa một quốc gia vào nhóm phân loại nghiêm trọng nhất trong cơ chế đánh giá này.

Đến ngày 29/5, USTR chính thức khởi động cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhằm xem xét liệu các chính sách và hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam có gây ảnh hưởng bất lợi đến thương mại Mỹ hay không.

Cuộc điều tra dự kiến hoàn tất vào ngày 29/11. Tuy nhiên, hiện chưa rõ chính quyền Mỹ có áp thêm thuế hay không và nếu có, biện pháp này sẽ được áp dụng đối với toàn bộ hàng hóa Việt Nam hay chỉ một số nhóm sản phẩm cụ thể.

Trước đó, Mỹ đã áp dụng mức thuế quan chung 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam từ tháng 7, sau cuộc điều tra liên quan đến những cáo buộc về việc chưa ngăn chặn hiệu quả hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Mức thuế 20% từng được áp dụng theo chính sách thuế đối ứng của chính quyền Tổng thống Trump đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.

Ngoài cuộc điều tra sở hữu trí tuệ, Washington còn tiến hành một cuộc điều tra riêng liên quan đến tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp, trong đó Việt Nam là một trong những nền kinh tế bị xem xét.

Về phía Việt Nam, Chính phủ đã đề nghị Mỹ tiến hành các cuộc điều tra một cách khách quan, công bằng và cân bằng, đồng thời tiếp tục thúc đẩy đàm phán nhằm duy trì môi trường thương mại ổn định giữa hai nước.

Tại một sự kiện ở Hà Nội ngày 14/10, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết Việt Nam và Mỹ đã gần hoàn tất quá trình đàm phán thỏa thuận thương mại, trong đó phía Việt Nam đã chuyển dự thảo văn bản cuối cùng cho Washington.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ vẫn thể hiện quan điểm thận trọng, đặc biệt trước quy mô thâm hụt thương mại hàng hóa ngày càng lớn với Việt Nam.

Hoàng Phan

Link gốc