Tài sản lớn nhưng thiếu tiền trả nợ: Khoảng cách đáng lo trên bảng cân đối của DN

Trên bảng cân đối kế toán, một doanh nghiệp có thể sở hữu hàng nghìn tỷ đồng tài sản nhưng lượng tiền mặt và tiền gửi sẵn có lại rất mỏng. Khi các khoản nợ đến hạn, quy mô tài sản chưa nói lên nhiều về khả năng thanh toán, bởi không phải tài sản nào cũng có thể nhanh chóng chuyển thành tiền. Chính khoảng cách giữa “có tài sản” và “có tiền để trả nợ” mới là vấn đề đáng chú ý.

Hơn nghìn tỷ tài sản, tiền mặt chỉ còn vài tỷ

Các báo cáo tài chính bán niên 2026 cho thấy một nghịch lý đáng chú ý tại một số doanh nghiệp bất động sản: quy mô tài sản lớn nhưng lượng tiền sẵn có lại rất mỏng, trong khi nghĩa vụ trái phiếu đã đến hạn.

Tại CTCP Đầu tư LDG, tổng tài sản đến ngày 30/6/2026 đạt khoảng 8.092 tỷ đồng, nhưng tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn 1,13 tỷ đồng, giảm 99,9% so với đầu năm.

Phần lớn tài sản nằm ở các khoản chưa thể nhanh chóng chuyển thành tiền, gồm 2.897 tỷ đồng phải thu ngắn hạn và 1.322 tỷ đồng hàng tồn kho. Đây đều là những khoản có giá trị trên sổ sách nhưng cần thời gian để thu hồi công nợ, bán hàng hoặc hoàn tất pháp lý, giao dịch dự án.

Áp lực thanh khoản càng rõ khi doanh nghiệp đang có nghĩa vụ trái phiếu quá hạn. Theo báo cáo tình hình thanh toán gốc, lãi trái phiếu 6 tháng đầu năm 2026, từ ngày 10/2/2023, LDG đã chậm thanh toán 186,4 tỷ đồng tiền gốc và 11 kỳ lãi của lô trái phiếu mã LDG12101 (LDGH2123002). Lô trái phiếu này có giá trị phát hành 400 tỷ đồng, được phát hành ngày 10/12/2021, kỳ hạn 24 tháng và dự kiến đáo hạn ngày 10/12/2023.

LDG cho biết việc chậm thanh toán do khó khăn kinh tế kéo dài. Doanh nghiệp đang làm việc với các đối tác để cơ cấu tài sản, dòng tiền và tiếp tục đàm phán với trái chủ về phương án thanh toán số dư nợ còn lại.

Doanh nghiệp có thể sở hữu hàng nghìn tỷ đồng tài sản nhưng vẫn thiếu tiền nếu tài sản chưa thể chuyển thành tiền kịp thời.

Một trường hợp tương tự là CTCP Bất động sản Quốc gia (NRC). Tại ngày 30/6/2026, doanh nghiệp có tổng tài sản khoảng 2.087 tỷ đồng, nhưng tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn 1,56 tỷ đồng.

Trong khi lượng tiền sẵn có rất thấp, NRC vẫn có nghĩa vụ thanh toán trái phiếu. Với lô NRCH2123002, doanh nghiệp phải thanh toán 160 tỷ đồng tiền gốc trong kỳ nhưng mới trả được khoảng 1,3 tỷ đồng, còn 158,7 tỷ đồng chưa thanh toán. NRC cho biết đã có văn bản gia hạn thời gian thanh toán từ ngày 31/7/2025.

Đáng chú ý, phần lớn tài sản của NRC nằm ở các khoản phải thu, gồm khoảng 665 tỷ đồng phải thu ngắn hạn và 1.260 tỷ đồng phải thu dài hạn, theo báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2026 đã soát xét của NRC.

Tài sản lớn nhưng chưa chắc trả được nợ đúng hạn

Với doanh nghiệp bất động sản, phần lớn tài sản thường nằm ở đất đai, dự án dở dang, hàng tồn kho và các khoản phải thu. Đây là những tài sản có giá trị nhưng không thể lập tức chuyển thành tiền: đất cần thời gian hoàn tất pháp lý và tìm người mua, dự án phải bán được hàng mới tạo dòng tiền, còn khoản phải thu chỉ trở thành tiền khi thu hồi được.

Trong khi đó, trái phiếu có lịch thanh toán cụ thể. Nếu tài sản chưa kịp tạo ra dòng tiền khi khoản nợ đến hạn, doanh nghiệp vẫn có thể chịu áp lực thanh khoản dù sở hữu lượng tài sản lớn.

Novaland là một ví dụ. Đến 30/6/2026, tập đoàn có gần 258.658 tỷ đồng tài sản, trong đó hàng tồn kho hơn 157.700 tỷ đồng. Tiền và tương đương tiền chỉ khoảng 4.879 tỷ đồng, trong khi dư nợ vay lên tới 72.911 tỷ đồng.

Novaland đang triển khai phương án huy động hơn 8.006 tỷ đồng, trong đó khoảng 5.953 tỷ đồng dự kiến dùng để thanh toán nợ và nghĩa vụ quá hạn tại công ty mẹ; hơn 2.053 tỷ đồng góp vốn vào Nova Saigon Royal và No Va Thảo Điền để xử lý các nghĩa vụ quá hạn.

Những trường hợp trên cho thấy quy mô tài sản không thể phản ánh đầy đủ sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt với các doanh nghiệp sử dụng nhiều đòn bẩy. Điều quan trọng hơn là tài sản có thể chuyển thành tiền nhanh đến đâu và dòng tiền đó có đáp ứng kịp các nghĩa vụ đến hạn hay không.

Với nhà đầu tư và chủ nợ, vì thế, cần nhìn xa hơn con số tổng tài sản trên bảng cân đối. Khả năng tạo tiền và trả nợ đúng hạn mới là thước đo quan trọng để nhận khả năng thanh khoản của doanh nghiệp.

Link gốc