Phân tích 10 nguyên tắc giao dịch của huyền thoại William J.O’Neil

1. Ông bán cổ phiếu đang nắm giữ khi nó giảm 7% từ mức giá mua

"Tôi có 1 quy tắc là không bao giờ mất 7% vốn trên bất kỳ cổ phiếu nào tôi mua. Nếu giá cổ phiếu rơi quá 7%, tôi bán tại giá thị trường, không phân vân, không thắc mắc."

►    Đối với những người giao dịch theo trường phái đầu tư theo đà tăng trưởng của Oneil hay Mark, và rất nhiều huyền thoại giao dịch, thì họ đều chọn con số để dao động cutloss là từ 4-8% - và không có ngoại lệ! Tại sao lại là con số này? Vì nó là mức mà bạn có thể dễ dàng kiếm lại được & nó không quá ảnh hưởng lên qui mô vốn của bạn! Có những phương pháp tính toán để chứng minh được rằng nếu stoploss ở mốc này & chỉ cần đúng ½ trên tổng số giao dịch thì bạn vẫn có khả năng chiến thắng. Cộng thêm một lý do khá đơn giản là nếu % thua lỗ của bạn dưới 10% thì phần trăm lãi để hoà vốn cũng xấp xỉ 10%. Còn nếu với một con số lớn hơn, bạn cần nhiều hơn sự nỗ lực để hoà vốn. Ví dụ lỗ 50% thì cần 100% lãi để hoà vốn. Ở thị trường Việt Nam thì con số này lại càng quá chính xác - nó tương đương với 1 phiên sàn của sàn Hose (đủ để cho bạn thấy rằng cổ phiếu mất động lực tăng giá & cần tích luỹ lại). Hãy Stoploss và thoát ra khỏi cổ phiếu khi từ điểm mua đúng của bạn và cổ phiếu vi phạm nguyên tắc giao dịch, tại sao phải là từ điểm mua đúng, vì mua đúng thì bạn mới ko đu đỉnh & bắt đáy, chỉ khi mua đúng bạn mới biết rõ cổ phiếu bạn đang nắm giữ là đúng xu hướng tăng hay không. – Stoploss  là chiếc phao cứu sinh duy nhất của bạn trên thị trường chứng khoán!

2. Một trong những chìa khoá quan trọng để chiến thắng thị trường là chỉ thua lỗ nhỏ khi ông dự đoán sai.

"Toàn bộ chìa khoá để chiến thắng trên thị trường chứng khoán là mất số tiền ít nhất có thể khi bạn không đúng."

►    Bernard Baruch một huyền thoại chứng khoán cùng thời với Jesse Livermore nói rằng: “Nếu một nhà đầu cơ đúng một nửa thời gian, anh ta đang đạt mức trung bình tốt. Cho dù chỉ đúng 3, 4 lần trong 10 lần, người đó vẫn có thể lãi nếu anh ta có ý thức cắt giảm tổn thất của mình một cách nhanh chóng với những khoản đầu tư sai lầm” - có nghĩa rằng bạn hoàn toàn có thể có tỷ suất đầu tư tốt trên thị trường mà không cần phải đúng tất cả nhữung giao dịch bạn đã thực hiện! Việc đúng toàn bộ các giao dịch mà bạn tham gia là việc không thể. Nếu chỉ cần 5/10 giao dịch đúng và bạn đem lại mức lợi nhuận tối đa! Nhưng với 5/10 giao dịch sai còn lại bạn nhanh chóng khoá vị thế khi cổ phiếu không tăng giá hoặc thua lỗ sau đó cắt giảm tối đa những khoản lỗ nhất có thế! Đó chính là bí quyết chiến thắng trên thị trường chứng khoán. Thua ít khi sai, còn đã đúng là phải lãi thật nhiều!

3. William J.O’Neil nghiên cứu hàng ngàn biểu đồ kỹ thuật và đọc hàng ngàn quyển sách phân tích kỹ thuật.

"90% những người trên thị trường chứng khoán, bao gồm cả những người chuyên nghiệp lẫn những tay không chuyên, chỉ đơn giản là làm chưa đủ bài tập về nhà."

►    Đúng ra là 90% nhà đầu tư từ không chuyên cho đến chuyên nghiệp chỉ xem tivi, xem tin tức và hoặc làm bài tập rất ít khi về nhà. Bài tập chính là cách bạn xem lại các giao dịch mình đã từng sai, kiểm tra lại chúng, làm thế nào để bản thân có thể cải thiện giao dịch đó, có nguyên tắc & hệ thống giao dịch nào mà mình chưa từng biết có thể giúp mình thoát được ở vị trí đó hay không? Hay làm thế nào để mình mua được điểm này? Ngoài ra có một công cụ tuyệt vời nữa: Đó là Backtest – kiểm tra lại các hành vi giá của cổ phiếu trong quá khứ, sử dụng các nguyên tắc giao dịch hiện tại, sẽ giúp bạn kiểm tra lại các nguyên tắc trong hệ thống giao dịch còn hiệu quả với thị trường hiện tại hay không? Dần dần bạn sẽ cải thiện phản xạ & nhận diện được những điểm mua & điểm bán của cổ phiếu!

4. Ông chỉ đầu tư vào các cổ phiếu dẫn đầu, không phải các cổ phiếu đi theo sau hay cổ phiếu vốn hoá thấp.

“Thường việc mua cổ phiếu đi theo sau không đáng giá gì, thậm chí chúng trông rẻ rề. Hãy tìm kiếm, và giới hạn số lượng cổ phiếu bạn mua chỉ trong những nhóm dẫn đầu.”

►    Thông thường, bất kì một giai đoạn tăng giá tạo thành sóng nào của thị trường chung cũng sẽ có những cổ phiếu leader, dòng cổ phiếu dẫn sóng: những dòng & cổ phiếu này là những cái tên nổi bật, có câu chuyện, kết quả kinh doanh tăng trưởng, đột biến từ ngành nghề chính & lôi cuốn được dòng tiền đi vào thị trường, tạo ra sự thúc đẩy cho đà tăng giá của các cổ phiếu khác. Chính những cổ phiếu này mới có sự tăng giá mạnh mẽ nhất! Cổ phiếu dẫn đầu bao giờ cũng chiếm tỷ trọng về thanh khoản, vốn hoá của thị trường, có câu chuyện riêng, và là cổ phiếu có đà tăng giá đầu tiên trong dòng, trong các cổ phiếu tích luỹ tốt khi thị trường có phục hồi từ vùng hỗ trợ hoặc có phiên bùng nổ theo đà xác nhận đà tăng giá mới của thị trường.

Có những giai đoạn thị trường sideway hoặc đi ngang như ở thời điểm hiện tại, vẫn có những cổ phiếu thuộc nhóm dẫn đầu bằng kết quả kinh doanh tốt, tăng trường so với cùng kì, có mẫu hình tích luỹ đẹp, dòng hưởng lợi từ chu kì kinh tế và bật tăng đầu tiên trong cả dòng, tuy không thể thay đổi chỉ số chung để tạo thành sóng vì các nhóm ngành này không đủ sức để thay đổi chỉ số chung của thị trường, nhưng vẫn là rất nhiều cơ hội để theo dõi & tham gia.

5. Phong cách đầu tư của William J.O’Neil đều dẫn tới những lệnh thắng lớn và những lệnh thua nhỏ.

“Các nhà đầu tư thường thoát những lệnh thắng nhỏ đem lại lợi nhuận thấp, nhưng lại nắm giữ những vị thế thua lớn. Hãy làm điều ngược lại.”

►    Nhà đầu tư thua lỗ toàn làm ngược lại, ngày trước thú thật vợ mình lại bảo mình khùng, có vấn đề gì không, toàn đi cắt lỗ cổ phiếu giảm, còn cổ phiếu xanh với tím thì lại không bán??? Hơi ngược nhỉ? Đáng lẽ xanh bán, đỏ thì ôm lại! Nhưng cả Onei & mình đều lại làm ngược lại: Ông cắt lỗ nhanh những vị thế sai! Và giữ thật lâu những lệnh đúng và biến nó thành khoản lãi lớn! Thậm chí, đối với những lệnh sai, sau khi bán xong, ông lại tiếp tục dồn tiền & vị thế cho lệnh đúng! Lệnh đúng sẽ sinh lãi lớn còn lệnh thua thì nhỏ, cuối cùng hành trình bạn vẫn sẽ lãi. Đừng làm ngược lại: Chốt lãi non mà gồng lỗ nặng. Đừng làm thế!

6. Ông không tốn thời gian và năng lượng bán khống trong xu hướng tăng.

“Quy tắc đầu tiên là chỉ bán khống trong xu hướng giảm, và chỉ mua lên trong xu hướng tăng”.

►    Nguyên tắc của mình là không giao dịch phái sinh - vì nó là trò cơ bạc không hơn không kém, và không giỏi đánh cờ bạc thì tốt nhất không nên tham gia, mặc dù mình biết rất nhiều người anh của mình giỏi phân tích kĩ thuật và thắng được. Nhưng rồi cũng có gấp nhiều lần, hơn số đó không còn gì cả vì cá cược với thị trường! Nên mình không tham gia phái sinh. Bên Mỹ thì có bán khống cổ phiếu, cái này thì hoàn toàn có thể được, vì cổ phiếu có tính chất riêng biệt hơn, hoặc thể hiện xu hướng rõ ràng hơn so với thị trường chung & trong phiên. Một điều nữa bên Mỹ thì họ giao dịch T0 việc cổ phiếu giảm theo xu hướng tăng hoặc giảm rất nhanh nên có thể có nhiều cơ hội hơn để giao dịch với cổ phiếu. Oneil khuyên mọi người nên chỉ bán khống trong xu hướng giảm thôi, đừng bán khống trong xu hướng tăng, vì nó rất mẫu thuẫn, không khác gì bạn ôm một đống cổ phiếu kỳ vọng tăng giá mà lại ôm một lệnh short bán khống! Rất mâu thuẫn và làm người giao dịch bị căng thẳng trong việc nhận diện xu hướng thị trường.

7. Những yếu tố cơ bản nói cho William J.O’Neil biết nên mua cái gì, và biểu đồ kỹ thuật cho ông biết khi nào nên mua.

“Cổ phiếu dẫn đầu thị trường không phải là cổ phiếu của công ty lớn nhất, hoặc cổ phiếu với vốn hoá cao nhất; nó là cổ phiếu với tăng trưởng và thu nhập hàng năm cũng như hàng quý tốt nhất, lợi suất trên vốn, biên lợi nhuận, tăng trưởng doanh thu, và hành động giá tốt nhất.”

►    Những cổ phiếu leader bao giờ cũng là những cổ phiếu tăng giá mạnh nhất, và tạo ra đà lan toả cho dòng tiền của cả thị trường, có thể là cổ phiếu những cổ phiếu nhỏ, không nhất thiết phải là cổ phiếu đầu ngành hay vốn hoá lớn nhất, hay cổ phiếu cơ bản tốt. Những cổ phiếu leader này có đà tăng trưởng, và tạo nên sự kỳ vọng đột biến cho nhà đầu tư nhờ câu chuyện về đột biến lợi nhuận, hưởng lợi từ chu kỳ kinh tế, hoặc chính sách kinh tế! Đà tăng giá của cổ phiếu đến từ câu chuyện & kỳ vọng doanh nghiệp, cổ phiếu nào hút được dòng tiền, lôi cuốn cầu vào thị trường mạnh nhất nó chính là leader! 

8. William J.O’Neil biết chính xác ông đang làm gì trên thị trường. Ông có 1 kế hoạch giao dịch, các quy tắc giao dịch, và tuân theo chúng.

“Một vài nhà đầu tư gặp rắc rối trong việc quyết định nên mua hay nên bán. Nói cách khác, họ phân vân và không thể đưa ra quyết định cho họ. Họ không chắc chắn bởi họ không biết họ đang làm gì. Họ không có 1 kế hoạch, 1 bộ các quy tắc, hay các quy tắc để đi theo.”

►    Điều này thực sự rất khó để trao đổi cho các bạn rõ ràng, nếu như các bạn chưa từng đọc qua bài viết của mình. Từ việc cần Định vị bản thân, Xây dựng con người đầu tư, đến hệ thống giao dịch từ điểm mua, điểm bán, mẫu hình, đánh giá thi trường, những cổ phiếu được chọn, những kỹ thuật giao dịch... rất rất nhiều

► Chính những điều này xây dựng nên một hệ thống giao dịch cho bạn! Cứ mỗi khi thị trường có chyển biến & hay cổ phiếu tăng giảm - bạn không hề bất ngờ, bạn biết bạn đang làm gì? Nếu bạn lỗ, bạn sẽ hiểu là vì sao? Tại sao mình phải cutloss ở vị thế này, có rất nhiều anh em nói rằng không cần cutloss, chưa bán là chưa lỗ, nhưng hãy hình dung ra sao nếu bạn có đủ thời gian và may mắn trên thị trường để ôm một cổ phiếu 3 tháng, 3 quý, hoặc 3 năm để về bờ, trong khi đó bạn có đủ thời gian để cutloss và tìm những cổ phiếu đúng cho mình! Sau đó, khi có hệ thống giao dịch, khi lãi bạn sẽ hiểu là mình lãi vì điều gì??? Tất cả nằm ở việc hiểu & xây dựng hệ thống giao dịch cho bản thân! Trong các bài đăng của mình, mình đã ghi lại rất nhiều nguyên tắc giao dịch & xây dựng con người đầu tư – mọi người hãy tham khảo! Còn nếu có duyên thì hẹn các bạn vào các dự án Oliver Kell sắp tới!

9. William J.O’Neil giao dịch theo hành động giá, chứ không phải ý kiến của riêng mình hoặc của bất kỳ ai khác.

“Thị trường có xu hướng đi ngược lại với suy nghĩ của đa số mọi người. Có thể nói rằng 95% những gì bạn nghe trên các chương trình truyền hình là những ý kiến cá nhân. Và ý kiến cá nhân hầu như luôn là vô giá trị và thị trường đáng tin cậy hơn rất nhiều.”

►    Giá cả là tin tức! Đó là câu nói của Oliver Kell hay Dan Zanger có câu: "Mọi thứ tôi cần biết đều dựa trên hành vi giá & khối lượng của cổ phiếu; phần còn lại là tiếng ồn thuần tuý của thị trường"

►    Đối với một nhà giao dịch theo xu hướng, bạn chỉ cần quan tâm đến Giá & Khối lượng và không gì khác - đó chính là những tín hiệu tin cậy của thị trường gửi đến cho bạn! Con số & biến động không biết nói dối. Còn lại tất cả chúng ta đều bị điều phối và giáo dục bởi tin tức, tin đồn, thông tin hàng ngày được chia sẻ trên thị trường! Không tin được ai, ngoài hành vi của cổ phiếu. Tin tốt, ai cũng ngỡ rằng cổ phiếu sẽ tăng nhưng nào ngờ lại giảm, tin xấu đôi khi cổ phiếu lại tăng & ngược lại. Thị trường và cổ phiếu luôn đúng, chỉ có chúng ta sai. Tất cả là hành vi của Giá & khối lượng!

10. Ông xem khối lượng giao dịch của cổ phiếu là một phần trong kế hoạch giao dịch.

“Cách tốt nhất để đo lường cung và cầu của một cổ phiếu là xem khối lượng giao dịch hàng ngày của nó. Khi một cổ phiếu tăng giá trở lại, nhưng khối lượng giao dịch cạn kiệt, điều này cho thấy không có áp lực bán đáng kể. Khi giá và khối lượng cùng tăng, thường đại diện cho việc tham gia của các tổ chức.”

►    Khối lượng là câu chuyện không có hồi kết! Không biết bao nhiêu kiến thức để nói về câu chuyện khối lượng. Vì khối lượng là hành vi của tổ chức – việc đọc hành vi của tổ chức chỉ mang tính tương đối, nghĩa là cần sự xác nhận còn lại chúng ta chỉ dự đoán được một phần nào đó về hành vi của họ, còn nếu biết thực sự được họ giao dịch thế nào, thì nhỏ lẻ đã không bao giờ thua rồi! Tổ chức, bigboys luôn thắng! Volume là tín hiệu cho thấy họ đang đi thế nào trong trò chơi này! Việc bạn cần làm là phản xạ trên những tín hiệu đó, đương nhiên có đúng có sai, nhưng thà an toàn còn hơn là sai, thà nắm bắt cơ hội còn hơn tuột khi cổ phiếu tăng mất rồi! Vùng giao dịch có khối lượng cạn kiệt là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư đang lưỡng lự, cổ phiếu cần một sự thúc đẩy tăng giá hoặc giảm giá, volume & sự xác nhận về giá giúp bạn biết cổ phiếu sẽ giao dịch theo hướng nào. 

Còn tiếp: 13 triết lý giao dịch của Oneil. Hi vọng sẽ được trao đổi & thảo luận nhiều hơn cùng các bạn về cách tư duy của những nhà giao dịch Huyền thoại!