Nợ công Ukraina tăng 130 lần, gánh nặng tài chính kéo dài đến năm 2061
Nợ công Ukraina đã tăng 130 lần trong 2 thập kỷ nếu tính bằng đồng nội tệ hryvnia và gánh nặng trả nợ kéo dài đến năm 2061.
Đồng hryvnia của Ukraina. Ảnh: Website Chính phủ Ukraina
Theo số liệu Bộ Tài chính Ukraina công bố, tổng nợ công và nợ được Chính phủ bảo lãnh tính đến cuối tháng 9.2026 lên đến 9.540 tỉ hryvnia, tương đương khoảng 212,61 tỉ USD. Trong khi đó, vào tháng 9.2006, con số này chỉ ở mức 73,29 tỉ hryvnia, tương đương 14,51 tỉ USD.
Mức tăng 130 lần một phần xuất phát từ sự mất giá của đồng hryvnia. Trong 2 thập kỷ, đồng tiền Ukraina đã mất gần 90% giá trị so với USD. Tuy nhiên, ngay cả khi quy đổi sang USD, quy mô nợ vẫn tăng khoảng 14,6 lần.
Đáng chú ý, so với cuối năm 2021, ngay trước khi xung đột Nga - Ukraina leo thang vào tháng 2.2022, nợ công của Kiev đã tăng hơn gấp đôi. Thời điểm đó, tổng nợ ở mức khoảng 97,95 tỉ USD.
Các chủ nợ nước ngoài hiện chiếm 66,4% danh mục nợ của Ukraina, chủ yếu là các chính phủ và tổ chức tài chính quốc tế. Một phần đáng kể các khoản vay được cung cấp theo điều kiện ưu đãi, giúp giảm áp lực trả nợ trước mắt cho Kiev.
Tuy nhiên, nghĩa vụ tài chính vẫn rất lớn. Theo số liệu được công bố, lịch trả nợ của Ukraina kéo dài đến năm 2061. Nước này phải thanh toán gần 33 tỉ USD tiền lãi và chi phí dịch vụ nợ cho các tổ chức tài chính quốc tế, ngoài khoản nợ gốc gần 107 tỉ USD.
Quy mô nghĩa vụ này càng đáng chú ý khi đặt cạnh nền kinh tế Ukraina. Năm 2021, GDP của nước này vào khoảng 200 tỉ USD.
Sức ép tài chính của Kiev cũng được IMF cảnh báo. Trong đánh giá hồi tháng 7, tổ chức này nhận định nợ công Ukraina vẫn chưa bền vững nếu không có các biện pháp tái cơ cấu nợ và tiếp tục nhận được hỗ trợ nước ngoài theo những điều kiện ưu đãi.
Khó khăn tài chính trở nên rõ nét vào cuối mùa hè, khi Tổng thống Volodymyr Zelensky công bố khoản thiếu hụt 27 tỉ USD trong ngân sách quốc phòng. Ông đề nghị Liên minh châu Âu (EU) giải ngân sớm một phần khoản vay 90 tỉ euro dự kiến dành cho Ukraina trong năm 2027.
Tuy nhiên, EU không xác nhận con số thiếu hụt mà Kiev đưa ra, đồng thời yêu cầu Ukraina thúc đẩy các cải cách về quản trị và chống tham nhũng để mở khóa những nguồn hỗ trợ đã được phân bổ.
Đến đầu tháng 10, Ukraina cho biết đã xử lý được khoảng thiếu hụt ngân sách thông qua các biện pháp thắt chặt chi tiêu và thuyết phục EU lùi một số khoản thanh toán tiền mua vũ khí sang năm sau.
Dù vậy, triển vọng hỗ trợ tài chính từ châu Âu vẫn đối mặt những trở ngại. Hôm 29.10, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas thừa nhận các nhà lãnh đạo châu Âu ngày càng khó giải thích với công chúng về việc tiếp tục viện trợ cho Kiev, trong bối cảnh “mọi người đều mệt mỏi vì cuộc xung đột này”.
Bà Kallas đồng thời kêu gọi các chính phủ phương Tây tiếp tục hỗ trợ Ukraina.
Khánh Minh
Bình luận