Những sai lầm trong đầu tư KHÔNG CỦA RIÊNG AI

Bài viết chỉ dựa trên quan điểm cá nhân dành cho một nhà giao dịch theo xu hướng, nếu bạn có ý tưởng khác điều đó hoàn toàn hợp lý nếu vẫn đang hiệu quả với kết quả bạn giao dịch!

Bạn nghĩ rằng bất kỳ ai đầu tư thành công đều không mắc sai lầm, điều đó thậm chí ngược lại, những người mắc sai lầm nhiều nhất lại thường là những người có khả năng thành công nhiều nhất. Đương nhiên ở vị trí người viết như mình, chưa bao giờ mình nhận bản thân mình thành công, tuy nhiên đọc qua cuộc đời của những nhà giao dịch huyền thoại như Mark Minervini, Nicolas Darvas, Jesse Livermore, Williams Oneil .. chúng ta đều thấy để có được thành công, họ đều trải qua những thất bại, thời gian thử thách, thậm chí phá sản và cũng có rất nhiều người đến cuối đời lại không được viên mãn như những gì mong muốn.

Chính vì thế, tiêu đề của bài viết này nói rõ ràng rằng, đây không phải là lỗi của bạn mà là của bất kì ai đều đã trải qua và thực chất đây lại là những sai lầm phổ biến mà bất kì ai cũng gặp phải. Đương nhiên nó chỉ dành cho nhà giao dịch TÔN TRỌNG RỦI RO. Còn nếu bạn không cảm thấy rủi ro thì nó vẫn đúng nếu phù hợp với tư duy đầu tư của bạn. Hãy cùng đến với chủ đề này:

1.    CỐ GẮNG GIỮ MỘT CỔ PHIẾU THUA LỖ

Tại sao hầu hết nhà đầu tư ai cũng biết về nguyên tắc cắt lỗ rõ ràng đấy, nhưng 10 người thì hết 9 người không thực hiện được. Có một anh hỏi một câu rất hay: Nếu bạn có hệ thống giao dịch đúng, nguyên tắc mua và bán thì tại sao lại có 90% nhà đầu tư thua lỗ. Câu trả lời chỉ đơn giản là: SỰ KỈ LUẬT. 

-  Nhìn thì thấy có vẻ nguyên tắc này khá đơn giản, nhưng vào thực tế mỗi khi nhìn tài khoản âm và mất tiền thì không ai muốn chốt lỗ cả, mọi người sẽ nghĩ đơn giản rằng: Chốt lỗ có nghĩa là sẽ lỗ, còn chưa chốt là chưa lỗ. Điều này đúng! Nhưng sẽ mất bao nhiêu thời gian để bạn về bờ? Tốt thì ngay lập tức, nhưng xấu thì vài năm hoặc có thể không bao giờ. Đó là câu trả lời! 

Cắt lỗ giống như việc bạn mua bảo hiểm cho việc đầu tư, sẽ luôn có những bất trắc và rủi ro không lường trước được kể cả trong cuộc sống chứ không hẳn là việc đầu tư, vì vậy để đảm bảo bạn không mất khả năng tài chính, mất đi nguồn vốn thì bạn phải có một chiếc phao cứu sinh trong đầu tư đó chính là CẮT LỖ. (Stoploss)

Điều này cũng giống như bạn cắt bỏ những ung nhọt ra khỏi cơ thể khoẻ mạnh, nếu bạn tiếp tục để những khối u nhọt này phát triển thì sẽ có một ngày chúng có thể tiễn bạn ra đi. Vi vậy bất kì lúc nào, bất kì thời điểm nào STOPLOSS sẽ giúp bạn có một trạng thái tài chính lành mạnh và tồn tại được cùng với thời gian.

-    Có một câu mà Mark Minervini nói rất hay cách đây vài hôm: 

“Trong thị trường chứng khoán, để phát triển mạnh bạn cần phải tồn tại. Để vượt qua những thử thách của thời gian, RỦI RO phải luôn đặt cao hơn LỢI NHUẬN.”

Tuy nhiên để nguyên tắc này hoạt động hiệu quả, cần những yếu tố khác như việc bạn mua đúng, chọn cổ phiếu đúng, xác định xu hướng thị trường đúng, …. Chứ không hẳn mua lúc nào cũng cắt lỗ thì mất hết tiền. Không những nhà giao dịch theo xu hướng, bất kì một nhà đầu tư bền vững theo bất kì phương pháp nào họ cũng đều tôn trọng rủi ro và quản trị cho nó: 

2.    MUA KHI CỔ PHIẾU KHÔNG CÓ NỀN TẢNG

Đương nhiên là sẽ có rất nhiều trường phái mua, tuy nhiên với một nhà giao dịch theo xu hướng bạn cần mua đúng thời điểm. Mình xin nhắc lại, không cần mua sớm hay mua bắt đáy mà là MUA ĐÚNG THỜI ĐIỂM. 

Trong cuốn sách 18.000% lợi nhuận của Dr. Chris Kacher nói về điểm mua sẽ được thực hiện khi cổ phiếu phải thể hiện hành động giá và khối lượng mang tính kiến tạo trước khi xảy ra điểm phá vỡ pocket pivot. Hành động giá được xem là kiến tạo khi cổ phiếu phải thể hiện rõ kiểu vận động chặt hơn, nghĩa là ít biến động hơn khi nhìn trên đồ thị.

Vậy nền tảng là gì? Là khu vực ở đó cổ phiếu & thị trường chung thể hiện sự ổn định và chặt chẽ cả về giá, khối lượng & tâm lý của nhà đầu tư. Khi cổ phiếu không đáp ứng những yếu tố này thì không đạt yêu cầu để mua cổ phiếu. Nghĩa là cổ phiếu không có đủ nền tảng tiềm năng. Bạn có thể đọc về sự lỏng & chặt trong bài viết bên dưới: https://fireant.page.link/zVzEFd7fFkJmFzEu5

Hay như dấu hiệu khi thị trường tạo đáy, chúng ta có phiên nỗ lực phục hồi đầu tiên & phiên bùng nổ theo đà, tuy nhiên đây chỉ là tín hiệu cho thấy thị trường có khả năng đảo chiều, còn quan trọng nhất vẫn là cổ phiếu giao dịch. Nếu như thị trường bao gồm rất nhiều những cổ phiếu biến động lỏng, mô hình giá không kiến tạo, không có sự ổn định và thắt chặt thì cũng chưa hẳn là cơ hội. Cần cân nhắc thật kĩ trước khi giải ngân rằng cổ phiếu có đạt đủ yếu tố về nền tảng đủ thắt chặt và tích luỹ để tăng giá hay không?

3.    ĐƯA QUÁ NHIỀU TIỀN VÀO TRONG THỊ TRƯỜNG QUÁ NHANH

Đây là một lỗi không chỉ của riêng ai, mà chính bản thân mình cũng nhiều khi mắc phải và có một câu rất hay mà Oliver Kell nói: Giá làm tổn thương bạn, nhưng qui mô vị thế sẽ giết chết bạn!
Chính xác như vậy! Khi đưa quá nhanh một qui mô vị thế vào thị trường. Đặc biệt đối với thị trường Việt Nam có giới hạn thời gian T+3 thì điều này cực kì nguy hiểm, nó có thể ngay lập tức nhốt bạn vào trong cổ phiếu với sự đảo chiều. Tuy nhiên, điều này thường hay diễn ra trong xu hướng bất ổn định của thị trường nhiều hơn, còn lúc thị trường tốt thì khả năng này khá thấp. Ví dụ bạn mua đúng phiên breakout thì thường hàng T3 về bạn vẫn có đủ thời gian để xử lý & quyết định có nên giữ khoản đầu tư này hay không. 

Có lẽ vẫn còn rất nhiều bạn chưa hình dung về lỗi sai này quan trọng như thế nào thì để mình nhắc cho các bạn rằng bất kì điểm mua nào cũng có rủi ro, cộng thêm là đây là lỗi sai gần như đánh bay tài sản một cách nhanh chóng nhất! Hãy cực kì lưu ý lỗi này. 

Giải ngân dần vào thị trường khi thị trường đáp ứng đủ những yêu cầu. Giống như Williams Oneil nói về việc giải ngân sau phiên bùng nổ theo đà đó là hãy giải ngân dần vị thế vì vẫn có 1/3 số phiên bùng nổ theo đà thất bại và bạn hoàn toàn có thể rơi vào một nhịp giảm mới.

4.    QUYẾT ĐỊNH DỰA TRÊN CẢM XÚC

Nicolas Darvas từng nói một câu: Tôi để lệnh dừng lỗ của tôi quyết định!

Có nghĩa rằng không chỉ trong việc bán cổ phiếu mà ngay cả mua cổ phiếu thì tất cả mọi quyết định phải được gạt bỏ cảm xúc. Nhiều lúc bạn thấy rõ ràng rằng thị trường đang xấu, cổ phiếu chưa đạt yếu tố mẫu hình, tuy nhiên vì một suy nghĩ thoát qua rằng cổ phiếu sẽ đảo chiều ngay lúc này. Vậy là bạn cố gắng lao vào để tìm kiếm cơ hội nhằm kiếm lại được số tiền đã mất.

Không nói ai khác, đây là chính mình ở giai đoạn đầu bước vào thị trường.

Thậm chí đến cả thời điểm hiện tại, cảm xúc đôi khi vẫn lấn át lý trí. Đôi khi muốn bán cổ phiếu mà nghĩ lại cổ phiếu này tốt quá, câu chuyện abcxyz là cảm xúc muốn giữ lại thêm để theo dõi. Thế là cổ phiếu đảo chiều và kết quả là từ lãi lớn biến thành lãi ít hoặc lỗ. 

Nên trong đầu tư, đó là cuộc chiến của tâm lý & cảm xúc, nếu như điều này ảnh hưởng đến kết quả đầu tư đến như vậy thì tốt nhất bạn không nên để bản thân được suy nghĩ về nó nữa. Hãy xây dựng một bộ khung nguyên tắc đầu tư chuẩn có thể giúp bạn đầu tư mà không bị ảnh hưởng bởi nhữung yếu tố bên ngoài. 

Ngoài ra, hàng ngày chúng ta bị tác động bởi rất nhiều yếu tố: từ broker, đến chuyên gia, tin tức cổ phiếu, bạn bè, … rất nhiều. Điều này phần nào làm ảnh hưởng đến việc ra quyết định. Vì vậy hãy xây dựng một pure enviroment – môi trường tinh khiết không tiếng ồn, không tin tức, không tin đồn ở đó chỉ có bạn, thị trường, cổ phiếu, giá & khối lượng thì kết quả sẽ tốt hơn rất nhiều.

5.    MUA QUÁ LÂU & QUÁ NHIỀU

Đây là lỗi sai của hầu hết các nhà đầu tư mới vào thị trường. Mô hình giải ngân theo mô hình kim tự tháp xây dựng ra một chiến lược giải ngân khi cổ phiếu có điểm breakout và sau đó giải ngân thêm khi cổ phiếu xác nhận đà tăng giá. 

Tuy nhiên thường nhà đầu tư mới không có kĩ thuật để theo dõi cổ phiếu đúng điểm mua, không chuẩn bị trước kịch bản để mua cổ phiếu nào mà thường bị động theo khuyến nghị hoặc đến khi cổ phiếu tăng giá quá xa so với nền mà vẫn tiếp tục gia tăng vị thế. Để xây dựng qui mô vị thế tốt nhất là khi cổ phiếu vừa mới thoát khỏi nền giá, điểm mua của bạn càng gần với khu vực hỗ trợ càng tốt vì sẽ hạn chế được rủi ro khi điểm breakout fail. Ấy vậy mà lỗi sai thường thấy của đa số nhà đầu tư thì tại điểm breakout nghĩa là phiên bùng nổ đầu tiên thì thường giải ngân rất ít, mà càng lên cao thấy càng lãi lại mua thêm càng nhiều. Thậm chí có nhiều người mua trong suốt quá trình cổ phiếu tăng giá, phiên nào cũng mua thêm. Điều đó để lại một rủi ro tiềm ẩn là mức giá trung bình của bạn rất cao và nếu bạn là người tuân thủ nguyên tắc quản trị rủi ro ở sai lầm số 1, thì bạn hoàn toàn có thể bị đá ra khỏi cổ phiếu bất kì lúc nào nếu cổ phiếu điều chỉnh tự nhiên sau đà tăng giá vượt ra khỏi nền.

Vì vậy, hãy tuân thủ nguyên tắc giải ngân là mua đúng điểm và chỉ mua gia tăng với quy mô thấp hơn so với lần mua đầu tiên. Chỉ gia tăng vị thế lớn nếu cổ phiếu điều chỉnh và tiếp tục xây dựng một mô hình tin cậy ở phía trên khu vực tăng giá. Hãy lưu ý điều này!

6.    TẬP TRUNG VÀO SAI NHÓM CỔ PHIẾU

Trong một thị trường tăng giá, bao giờ cũng có những cổ phiếu leader và dòng leader, đây chính là nguyên nhân lôi kéo dòng tiền vào thị trường, những nhóm cổ phiếu này có kết quả kinh doanh tốt, có sự tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận cùng với đó là giá trị thanh khoản đủ để dẫn dắt và phản ánh sức khoẻ tâm lý của thị trường. 

Tuy nhiên có rất nhiều nhà đầu tư lại luôn chỉ tập trung vào một số nhóm ngành mà mình quen biết, mặc dù nhóm ngành nào cũng có tính chu kỳ và cần sự thúc đẩy tăng trưởng mới có thể tăng giá tiếp tục. Vì vậy hãy luôn chủ đích đi tìm sự vận động của dòng tiền trên thị trường đang đi tới những cổ phiếu leader nào chứ không phải nhóm ngành bị quên lãnh.

Có một số kĩ thuật nhận diện cổ phiếu & nhóm ngành dẫn sóng thông qua mẫu hình chung của nhóm ngành, cổ phiếu có sức mạnh giá tương đối và đà tăng giá vượt trội so với thị trường chính là chìa khoá để bạn nhanh chóng tham gia vào sự vận động của dòng tiền trên thị trường.

7.    MUA CỔ PHIẾU RẺ

Đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất trong tư duy chọn cổ phiếu của nhà đầu tư. Ai cũng nghĩ rằng cổ phiếu giảm có nghĩa là định giá thấp hơn so với giá trị doanh nghiệp hoặc mức giá thường thấy, đó là cơ hội. 

Tuy nhiên hãy đọc bài viết này bạn sẽ hiểu tại sao bạn cần mua cổ phiếu đắt: https://fireant.page.link/8QT6DfbRGTtFmaZM7

Trong cuộc đấu giá một mặt hàng có giá trị, người sau sẵn sàng mua để trả tiền cho người trước vì giá trị và sự kỳ vọng của họ vào món đồ này là có giá trị cao hơn. Tuy nhiên, ngược lại trong cuộc thanh lý tài sản, giá của món hàng càng ngàyc càng giảm vì món hàng này đã không còn giá trị như lúc mới sản xuất. 

Bạn muốn mua một món hàng giá trị hay một món hàng thanh lý? Cổ phiếu giảm đều có nguyên do đằng sau đà giảm đó là phải có một bộ phận rất lớn nhà đầu tư có thể đang không còn kỳ vọng hoặc thất vọng về doanh nghiệp & cổ phiếu họ đang sở hữu, khi bên bán chiếm ưu thế, cổ phiếu giảm.

Nếu xu hướng giảm này là từ nhỏ lẻ thì điều này tốt vì doanh nghiệp vẫn còn đang rất kỳ vọng về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhưng cũng ngược lại chính những nhà đầu tư tổ chức đang đầu tư vào công ty họ nhìn thấy được bức tranh không mấy sáng sủa của doanh nghiệp, cơ hội tăng trường không còn nữa, hoặc đơn giản là họ không còn thích cổ phiếu này, thì chắc chắn là cổ phiếu sẽ khó để lấy lại được mức giá như ban đầu. 

Nhưng một điều không may mắn là bạn không biết được tổ chức đang làm gì, họ đang kỳ vọng hay thất vọng, vì vậy đừng chọn cổ phiếu rẻ vì hầu hết trong số đó là thuộc nhóm không mặn mà về kết quả kinh doanh sắp tới của doanh nghiệp. Một nhà đầu tư theo xu hướng luôn giiao dịch ở nhữung cổ phiếu tăng giá và đi tìm đỉnh cao mới, doanh nghiệp có sự tăng trưởng về doanh thu & lợi nhuận, câu chuyện doanh nghiệp được hưởng lợi, chính xác là như vậy! 

►   Dựa trên những sai lầm không của riêng ai này: PHONG CÁCH của nhà giao dịch theo xu hướng không bao giờ bắt đáy, không bao giờ trung bình giá giảm, không mua những nhóm ngành quên lãng đang trong xu hướng giảm của thị trường, họ chỉ mua khi cổ phiếu tăng giá & break out ra khỏi những nền tảng tích luỹ mang tính kiến tạo, giải ngân ngay khi cổ phiếu thoát khỏi nền giá đó với qui mô vị thế tốt nhất tại những thời điểm hợp lý của thị trường. Rủi ro, nếu cổ phiếu đảo chiều và vi phạm nguyên tắc stoploss, họ thoát ra và đi tìm những cổ phiếu leader tăng giá mới. May mắn, nếu thành công và cổ phiếu tăng giá, họ tiếp tục tăng qui mô vị thế trên những nền tảng tích luỹ tin cậy ngắn bên trên, đến khi đạt đỉnh cổ phiếu đảo chiều là lúc HỆ GIỐNG GIAO DỊCH – bao gồm những nguyên tắc BÁN sẽ giúp bạn ra quyết định mà không phục thuộc vào cảm xúc để thoát ra chính những cổ phiếu đó.

Trên đây là những sai lầm trong đầu tư không của riêng ai, đặc biệt đúng với những nhà giao dịch theo xu hướng. Bạn có thể đọc lại và nhìn lại hành trình đầu tư trong suốt quãng thời gian vừa rồi, đúng chỗ nào, sai chỗ nào để rút ra kinh nghiệm cho bản thân mình. Cảm ơn các bạn đã đọc & theo dõi bài viết.

Thông tin dự án 5 Oliver Kell 2022: https://forms.gle/m8j7QRsVaHRqAJDA7