Những quan điểm cũ cần thay đổi

Thị trường chứng khoán là thị trường của sự tuần hoàn, không có một ngày nào sẽ giống hoàn toàn với lịch sử trước đó. Chính lẽ đó làm nên sự hấp dẫn với thị trường này - luôn đổi mới, không bao giờ lặp lại, hàng ngày, hàng giờ mọi biến động kích thích bộ não con người hoạt động liên tục, đẩy cảm xúc lên cao trào chỉ trong vài tích tắc.

Chính vì thị trường là tuần hoàn, tự làm mới, tự “đào thải” - điều này dẫn đến một quan điểm rằng: Những kiến thức, kinh nghiệm của chúng ta thu thập được từ thị trường sẽ bị “cũ”, nếu kiên cưỡng áp dụng vào hiện tại sẽ dẫn tới những sai lầm trong đầu tư.

Không thể nói rằng mọi kiến thức cũ đều sai, tuy nhiên hãy cần nhìn nhận rằng “mọi thứ đều cần phải thay đổi - không có gì là mãi mãi”.

Bài viết này nhằm chia sẻ những góc nhìn cá nhân của tác giả trong quá trình đầu tư về những “quan điểm” cần thay đổi. Xin nhấn mạnh rằng, những quan điểm cũ “không sai” nhưng dưới sự phát triển lên của thị trường tài chính, cũng có lúc chúng ta cần phải đổi mới tư duy

1.     “Giao dịch càng ít càng tốt” - chưa hẳn đã đúng 

Việc giao dịch quá nhiều có thể dẫn đến tình trạng mất kiên nhẫn và không hiệu quả, khiến ta thua lỗ ngày càng nhiều. Mặc dù lời khuyên này có vẻ đúng trong một khía cạnh, nhưng vấn đề không phải là số lần giao dịch ít hay nhiều, mà là cần đạt đến một ngưỡng nhất định để hệ thống giao dịch trở nên hiệu quả. Có thể hiểu vấn đề này như sau: 

●    Giả sử nhà đầu tư đang có một phương pháp giao dịch cực tốt,  trong 10 lệnh giao dịch có 9 lệnh thắng. Nhưng nếu chỉ giao dịch 1-2 lệnh mà đòi hỏi 1-2 lệnh này cũng nằm trong số 9 lệnh thắng thì quả thật điều này trở thành điều không thể tưởng tượng Trừ khi bạn là người may mắn nhất trên đời.  

Tuy nhiên, việc tăng số lần giao dịch để đạt đủ ngưỡng hiệu quả của phương pháp cũng là một bài toán tâm lý rất lớn. Bởi  liệu tâm lý của bạn , sau một chuỗi thua thì đang thế nào rồi, có cay cú không, đã đốt hết tiền chưa? Hay là còn bao nhiêu % sự tự tin để vào lệnh ?

”Chúng ta cần giao dịch tốt, chứ không cần giao dịch nhiều” - nhưng giao dịch như thế nào thì mới gọi là “tốt” ? Với một phương pháp mà chúng ta thành thục tới mức  “100 thắng 90”, nhưng nếu trong một thời điểm nhất định của thị trường chúng ta sai liên tiếp 5-6 lần thì liệu chúng ta có sẵn sàng từ bỏ luôn phương pháp ?                         

2.    “Nếu thua lỗ liên tục hãy giảm giao dịch lại” - có phải là điều chính xác ?

Lời khuyên tôi từng thấy nhiều người chia sẻ và nhận được tán đồng kiểu như “nếu dính thua lỗ liên tiếp  thì hãy mua/bán ít lại hoặc nghỉ đi thời gian”. Sau một thời gian trải nghiệm đủ lâu trên thị trường, tôi thấy đây là một lời khuyên khá mang nhiều sự cảm tính và có thể không giúp nhà đầu tư đi đường dài.

Vấn đề của nhà đầu tư nằm ở 2 điều:

Đầu tiên, điều kiện nào của thị trường khiến bạn nghĩ mình cần giảm khối lượng lại. Đây hẳn là một câu hỏi mang tính mơ hồ với toàn bộ nhà đầu tư. Trả lời được câu hỏi này cần phải bắt đầu tư “khởi nguồn” của phương pháp.  Liệu có phương pháp đầu tư nào đưa “khối lượng giao dịch” nằm trong bộ tiêu chuẩn đánh giá xác suất thành công ?

Ví dụ dễ hiểu như này, nếu bạn đang giao dịch và thua 5 lệnh liên tục (bằng 1 phương pháp đã thành thục) thì các lệnh tiếp theo bạn có sẵn sàng giảm khối lượng mua/bán xuống ? Và có ai chắc chắn rằng việc giảm khối lượng giao dịch xuống thì sẽ giúp việc đầu tư tốt lên. Thậm chí khi giảm khối lượng giao dịch xuống mà những lệnh tiếp theo lại đúng liên tục thì khi đó tâm lý của nhà đầu tư sẽ sao ?

Thứ hai, bởi thị trường luôn không bao giờ dừng lại, lên - xuống - đi ngang bất kể bối cảnh nào vẫn ở đó. Một ví dụ như này, coi một nhà đầu tư là một cầu thủ bóng đá, dính thua lỗ - chấn thương và rời bỏ thị trường - sân cỏ trong một khoảng thời gian dài để chờ bình phục. Vậy quá trình trở lại có phải chúng ta sẽ gần như phải bắt nhịp lại từ đầu ? Trừ khi là một nhà đầu tư - cầu thủ thật sự xuất sắc (TOP 1% thế giới), còn không gần như khi quay lại nhịp đập của thị trường sẽ gây ra rất nhiều khó khăn.

Chính vì vậy, trên góc nhìn mới của tôi, khi nhà đầu tư gặp tình trạng thua lỗ thay vì giao dịch với “khối lượng ít hơn” thì nên giao dịch “tần suất chậm lại” và thay vì “rời bỏ thị trường một thời gian” thì hãy “dành nhiều thời gian quan sát thị trường hơn”.

“God hates quitter” - bởi thị trường là vận động tuần hoàn tịnh tiến, thế cho nên từ “rời bỏ” đồng nghĩa với việc đã chấp nhận thất bại hoàn toàn.

3.    Quan điểm của tôi về việc sử dụng Phân tích kỹ thuật (T.A) và Phân tích cơ bản (F.A)

Tiếp cận thị trường theo Kỹ thuật hay Cơ bản là câu chuyện tranh cãi muôn thủa. Cả hai phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Phân tích cơ bản tập trung vào giá trị cơ bản của một công ty, trong khi phân tích kĩ thuật tập trung vào biểu đồ giá cả và xu hướng. Việc đánh giá cách tiếp cận nào tốt, chính xác và mang lại hệ quả cao hơn gần như là không một ai có thể đặt lên bàn cân.

Chính vì thế tôi đã tiếp cận tư duy mới như thế này: Đã phân tích kỹ thuật thì không phân tích cơ bản và ngược lại. 

Mở rộng tư duy theo góc độ này, giả sử một biến cố đột ngột nào đó đến từ phân tích cơ bản (kiểu sự kiện thiên nga đen) thì đối với phân tích kỹ thuật nó chỉ là một biến cố mang tính xác suất không hơn không kém. Và nếu như trong một ngày biến cố thiên nga đen khiến giả giảm mạnh, thanh khoản lớn thì nó có coi là điểm bán trên góc nhìn kĩ thuật ? 

Hoặc một yếu tố rất tích cực đến biên lợi nhuận của Doanh nghiệp xuất hiện nhưng trong vòng 1 tháng liên tục giá cổ phiếu chỉ giảm thì chúng ta có nên mua vào ?

Xét đến tận cùng thì cơ bản hay kĩ thuật vẫn là “xử lý dữ liệu”.  Nhiều người theo trường phái cơ bản sẽ chê bai rằng “Phân tích kĩ thuật là đi đọc những chỉ báo vô nghĩa, đọc những thứ do “lái” vẽ ra ….”, Thật tình mà nói phân tích cơ bản cũng là đi “đọc số liệu thôi”,  nếu không đọc MACD, RSI,.. thì họ cũng phải đọc EPS, ROA, ROE,...

Tóm gọn, dù tiếp cận theo phương pháp nào đi nữa thì cần nhấn mạnh rằng, những con số “không sai” - việc đúng/sai là qua con mắt của nhà đầu tư.

Phía trên là ba góc nhìn mới của tôi về những vấn đề cần thay đổi, nhưng thực ra chỉ là ba cách diễn đạt cho một điều duy nhất -đó là xác suất. Chừng nào nhà đầu tư còn nhìn thị trường dưới lăng kính xác suất thì lúc đó mới còn tia hy vọng cho việc phát triển sự nghiệp. Còn không thì nhà đầu tư đó chỉ là kết quả của một xác suất cực nhỏ giống một gã khờ chỉ đi một đường thẳng xuyên qua những con phố một cách an toàn để tới nơi, mà tưởng rằng mình tài ba, nhưng thực ra là một tên ngốc may mắn (Ngay cả chính tôi muốn trở thành một tên ngốc may mắn, nhưng không được). 

TRADE SAFE !

Để theo dõi các thông tin về thị trường, theo dõi Kênh Youtube của tôi

Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết !