Kinh tế Việt Nam 5 tháng đầu năm 2026: Tăng tốc nhưng rủi ro lạm phát leo thang

​Kinh tế Việt Nam 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy đà tăng tốc rõ nét với nhiều chỉ tiêu lập kỷ lục. Sản xuất công nghiệp tăng 9.1% so cùng kỳ, mức cao nhất 4 năm, trong đó chế biến chế tạo dẫn dắt với mức tăng 9.5%. Một số ngành ghi nhận tốc độ tăng đặc biệt mạnh như sản xuất kim loại tới 20.2%, xe có động cơ 18%, hóa chất 16.9%. Những con số này phản ánh rõ chu kỳ phục hồi đầu tư và xuất khẩu đang kéo cầu công nghiệp.

Về thương mại, tổng kim ngạch XNK đạt 445.12 tỷ USD, tăng 25% so cùng kỳ và là mức kỷ lục từ trước đến nay. Tuy nhiên cán cân thương mại đã đảo chiều hoàn toàn – từ xuất siêu 5.1 tỷ USD cùng kỳ năm trước sang nhập siêu 13.8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm nay. Nhập khẩu tăng 30.8%, nhanh hơn đáng kể so với xuất khẩu tăng 19.5%.

Điểm tích cực là cơ cấu nhập khẩu khá lành mạnh khi tư liệu sản xuất chiếm tới 94.1% tổng giá trị, chủ yếu là máy móc thiết bị và nguyên liệu phục vụ làn sóng FDI mới đổ vào. Song thặng dư thương mại với Mỹ tiếp tục phình to lên 60.4 tỷ USD trong khi nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 62.5 tỷ USD, tăng 36.4% – cấu trúc này tạo ra rủi ro địa chính trị thương mại không thể bỏ qua.

Dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng với vốn đăng ký đạt 24.81 tỷ USD, tăng gần 35%, và vốn thực hiện đạt 9.75 tỷ USD – mức cao nhất 5 năm. Các tên tuổi lớn như Samsung, SK, BYD đang triển khai dự án quy mô lớn tại Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh. Riêng BYD vào Tây Ninh là tín hiệu đáng chú ý – ngắn hạn sẽ kéo nhập siêu linh kiện từ Trung Quốc tăng thêm, nhưng dài hạn mở ra cơ hội xuất khẩu xe điện cho Việt Nam.

Về lạm phát, CPI bình quân 5 tháng tăng 4.31% so cùng kỳ, đang tiệm cận mục tiêu cả năm trong khi chính phủ vẫn còn nguyên lịch trình điều chỉnh giá điện, y tế và giáo dục trong nửa cuối năm. Tháng 05, nhóm nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhất với 0.96%, riêng giá điện sinh hoạt tăng 2.38% do nắng nóng đẩy tiêu thụ lên cao. Lạm phát cơ bản ở mức 4.04% thấp hơn CPI chung, cho thấy áp lực chủ yếu đến từ năng lượng và thực phẩm chứ chưa lan rộng ra toàn nền kinh tế – song dư địa không còn nhiều.

Trên mặt trận tài khóa, thu ngân sách đạt 53% dự toán sau 5 tháng, tăng 15.3% so cùng kỳ – tiến độ khá tốt. Giải ngân đầu tư công ngược lại chỉ đạt 21.6% kế hoạch, vẫn là bài toán tồn đọng kinh niên dù về số tuyệt đối đã cao hơn cùng kỳ khoảng 34.8 nghìn tỷ đồng. Tiêu dùng nội địa và du lịch phục hồi rõ nét với tổng mức bán lẻ tăng trên 11% và khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất lịch sử.

Nhìn chung, kinh tế Việt Nam 5 tháng đầu năm 2026 tăng tốc rõ nét với nhiều chỉ tiêu lập kỷ lục, động lực chính đến từ khu vực FDI và xuất khẩu chế biến chế tạo. Tuy nhiên cán cân thương mại đảo chiều mạnh sang nhập siêu, lạm phát đang tiệm cận ngưỡng mục tiêu trong khi lịch trình tăng giá điện, y tế, giáo dục nửa cuối năm vẫn còn nguyên – đây là rủi ro cộng hưởng lớn nhất. Tăng trưởng tốt, nhưng dư địa sai lầm trong điều hành vĩ mô không còn nhiều.

​