Khi hacker nghiệp dư có thể 'xuyên thủng' hệ thống bảo mật ngân hàng

Sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp cả những hacker nghiệp dư thực hiện các cuộc tấn công tinh vi, phơi bày những lỗ hổng an ninh trong hệ thống ngân hàng và các định chế tài chính vốn được xem là kiên cố.

Bất kỳ ai cũng có thể trở thành "siêu hacker"

Hàng chục nghìn người dân Hàn Quốc đã bị lộ thông tin tài chính trên mạng trong những tuần gần đây, sau khi ít nhất 9 ngân hàng lớn tại nước này trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Theo điều tra của công ty an ninh mạng CrowdStrike, thủ phạm được cho là một thanh niên 26 tuổi sống ở miền nam Trung Quốc.

Những dấu vết để lại trên mạng, cùng với việc không bảo vệ tốt hệ thống máy tính cá nhân, đã giúp các nhà điều tra xác định danh tính, tuổi tác và địa điểm sinh sống của người này.

Đáng chú ý, cuộc tấn công nhằm vào một số tổ chức tài chính có hệ thống bảo mật tinh vi hàng đầu châu Á có thể được thực hiện bởi một người không chuyên về tấn công mạng.

Sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp cả những hacker nghiệp dư thực hiện các cuộc tấn công tinh vi, (Hình minh họa: Washington Post/iStock)

Theo CrowdStrike, người này đã sử dụng một số chatbot AI để hỗ trợ triển khai các cuộc tấn công. Sau khi đánh cắp dữ liệu, thủ phạm còn nhờ một chatbot soạn nội dung rao bán thông tin trên mạng và viết một bản lý lịch giả, phóng đại kỹ năng an ninh mạng của mình.

Vụ việc là một phần trong làn sóng tấn công mạng có sự hỗ trợ của AI đang lan rộng trên toàn thế giới. Công nghệ này có thể giúp phát hiện, khắc phục lỗi phần mềm và hỗ trợ các chuyên gia bảo mật phản ứng nhanh hơn. Tuy nhiên, lãnh đạo các công ty AI và an ninh mạng cảnh báo rằng trong ngắn hạn, AI có thể mang lại lợi thế lớn hơn cho những đối tượng tấn công mạng với mục đích xấu.

Tháng trước, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã khuyến cáo các website ngừng hoạt động nếu không thể ngay lập tức khắc phục một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong PHP, ngôn ngữ lập trình được ước tính sử dụng trên khoảng 70% số website toàn cầu. Lỗ hổng này được phát hiện nhờ các công cụ AI.

“Về cơ bản, bất kỳ người bình thường nào, ngay cả khi không phải hacker, cũng có thể sử dụng những công cụ này để tấn công các mục tiêu khác nhau”, ông Adam Meyers, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách hoạt động chống đối thủ của CrowdStrike, cho biết.

Theo ông Meyers, AI đang giúp cả những hacker dày dạn kinh nghiệm lẫn người nghiệp dư nâng cao năng lực, đồng thời đẩy nhanh tốc độ lan rộng của các cuộc tấn công sau khi xâm nhập được vào hệ thống mục tiêu.

“Giờ đây, bất kỳ ai cũng có thể trở thành siêu hacker”, ông Meyers nhận định.

AI mở rộng năng lực tấn công mạng

Từ đầu năm nay, giới chuyên gia an ninh mạng và các quan chức an ninh quốc gia Mỹ đã lo ngại AI có thể mở ra một kỷ nguyên mới với những vụ xâm nhập hệ thống máy tính trên diện rộng.

Tháng 4, Anthropic, công ty phát triển chatbot Claude, tuyên bố mô hình AI mới Mythos có năng lực tấn công mạng quá mạnh và chỉ nên được cung cấp cho các đối tác đáng tin cậy cùng các cơ quan chính phủ. Sau đó, giới chuyên gia sử dụng mô hình này đã phát hiện hàng nghìn lỗ hổng bảo mật trong hệ thống máy tính, trong đó có những lỗ hổng tồn tại âm thầm suốt nhiều thập kỷ.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp dụng những hạn chế đối với cách thức Anthropic và sau đó là OpenAI phát hành các mô hình mới có năng lực an ninh mạng mạnh nhất. Chỉ những công ty nằm trong danh sách được chính phủ phê duyệt mới có thể tiếp cận các mô hình hàng đầu mà không bị áp dụng bộ lọc hạn chế khả năng hỗ trợ phân tích an ninh mạng, kể cả với mục đích phòng thủ.

Cách tiếp cận này vấp phải chỉ trích từ một số lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia, những người cho rằng cần mở rộng quyền tiếp cận các mô hình tiên tiến để nhiều tổ chức có thể chủ động bảo vệ hệ thống của mình.

Ông Malte Ubl, Giám đốc công nghệ của Vercel, công ty chuyên phát triển công cụ AI cho lập trình viên, cho biết việc khó tiếp cận các mô hình hàng đầu từng khiến nhiều doanh nghiệp lúng túng trước những thay đổi mà AI tạo ra đối với an ninh mạng. Dù các mô hình cao cấp hiện đã dễ tiếp cận hơn, ông cho rằng sự chậm trễ trước đó đã khiến ngành công nghiệp mất từ 3-5 tháng cơ hội chuẩn bị.

Mới đây, các nhà nghiên cứu an ninh mạng thuộc công ty khởi nghiệp Cathedral, trong quá trình kiểm tra hệ thống của Anthropic, đã phát hiện họ có thể truy cập vào các tin nhắn nội bộ và bản ghi cuộc họp của công ty. Cathedral đã thông báo phát hiện này và Anthropic cho biết đã khắc phục các vấn đề bảo mật.

Tuần trước, sàn giao dịch tiền điện tử Binance bị đánh cắp lượng tài sản kỹ thuật số trị giá hàng tỷ USD.

“Tôi lo ngại đây chính là diện mạo của tương lai. Các đối thủ sẽ sử dụng bất kỳ mô hình hay công cụ nào mà họ có thể tiếp cận. Họ sẽ nhắm mục tiêu vào mọi thứ, với các tác nhân AI hoạt động liên tục 24/7”, ông Logan Graham, một lãnh đạo của Anthropic, viết trên mạng xã hội X.

Khi công cụ AI trở nên phổ biến, rủi ro càng lớn

Trong những tuần gần đây, một loạt vụ xâm nhập và sự cố an ninh mạng quy mô lớn đã được phát hiện, dù không phải tất cả đều được xác nhận có liên quan đến AI.

Tuần trước, sàn giao dịch tiền điện tử Binance bị đánh cắp lượng tài sản kỹ thuật số trị giá hàng tỷ USD. Ông Nick Carlsen, điều tra viên cấp cao tại TRM Labs, công ty chuyên theo dõi các giao dịch tiền điện tử, cho biết chưa có bằng chứng cụ thể cho thấy vụ tấn công Binance sử dụng AI. Tuy nhiên, ông cho rằng công nghệ này có thể lý giải sự gia tăng năng lực của nhóm tin tặc Triều Tiên đứng sau các vụ đánh cắp tài sản kỹ thuật số gần đây.

“Chúng tôi đã chứng kiến mức độ tinh vi của các cuộc tấn công gia tăng mạnh. AI là một lời giải thích hợp lý cho những bước tiến này”, ông Carlsen nói.

Ông Jason Clinton, Phó giám đốc phụ trách an ninh thông tin của Anthropic, cũng cảnh báo tình hình sẽ còn xấu đi sau khi một lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP được phát hiện hồi tháng trước.

Theo ông, về lâu dài, AI có thể giúp con người viết ra những đoạn mã không có lỗ hổng bảo mật, nhưng trước mắt, ngành công nghiệp cần chuẩn bị đối mặt với nhiều thách thức.

Một nguyên nhân khiến giới chuyên gia lo ngại là sự tiến bộ nhanh chóng của các mô hình AI miễn phí có trọng số mở, phần lớn do các công ty Trung Quốc phát triển. Theo Anthropic công bố hồi tháng 9, những mô hình tốt nhất hiện nay đã đạt hiệu năng gần tương đương với Mythos khi mô hình này lần đầu được giới thiệu vào tháng 4.

Ông Will Wilson, Giám đốc điều hành Antithesis, công ty khởi nghiệp sử dụng AI để giúp doanh nghiệp tăng cường bảo mật mã nguồn, cho rằng năng lực này sớm muộn cũng sẽ được phổ biến rộng rãi. Theo ông, nỗ lực của các công ty AI và chính phủ Mỹ nhằm giữ kín những mô hình có năng lực an ninh mạng hàng đầu khó có thể thành công lâu dài.

Đáng chú ý, theo CrowdStrike, hacker bị cáo buộc đứng sau các vụ tấn công ngân hàng Hàn Quốc từng có quyền truy cập vào Claude của Anthropic. Tuy nhiên, do các công cụ của công ty Mỹ thường từ chối thực hiện những yêu cầu liên quan đến hành vi bất hợp pháp, người này còn sử dụng các mô hình miễn phí của Trung Quốc, trong đó có DeepSeek.

“Các mô hình có thể thay thế cho nhau”, ông Meyers của CrowdStrike nhận định.

Trước những rủi ro ngày càng gia tăng, ông Snehal Antani, Giám đốc điều hành công ty an ninh mạng Horizon3, cho rằng chính phủ Mỹ cần hỗ trợ các lĩnh vực quan trọng thích ứng với làn sóng tấn công mạng mới.

Theo ông, các tổ chức vận hành cơ sở hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng và cấp nước, cần được kiểm tra toàn diện ngay lập tức để xác định những lỗ hổng có thể bị tin tặc khai thác. Đồng thời, cần có nguồn lực tài chính và sự phối hợp giữa khu vực công và tư nhân để đẩy nhanh quá trình khắc phục cũng như ứng phó sự cố.

Quang Đăng

Link gốc