HPG: Hoà Phát và bài toán phân bổ nguồn vốn khi mở rộng đầu tư

Tháng 8/2026, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất ghi nhận 6 lò cao lần đầu sản xuất một triệu tấn gang lỏng trong một tháng, tăng khoảng 2% so với tháng trước và gần 65% so với cùng kỳ năm 2025 (YoY). Kết quả này đến một năm sau khi toàn bộ hệ thống lò cao được đưa vào vận hành đồng bộ.

Việc hoàn thành Dung Quất 2 đưa công suất thép của Hòa Phát lên 16 triệu tấn mỗi năm. Riêng Khu liên hợp Dung Quất đóng góp 12 triệu tấn, trong đó có 9 triệu tấn thép cuộn cán nóng (HRC) và thép chất lượng cao.

Quy mô sản xuất lớn tạo điều kiện để doanh nghiệp tối ưu chuỗi sản xuất khép kín từ quặng sắt đến thành phẩm, đồng thời mở rộng sang các dòng thép có yêu cầu kỹ thuật cao hơn. Tuy nhiên, công suất tăng nhanh cũng đồng nghĩa áp lực tiêu thụ sản phẩm lớn hơn. Hiệu quả của chu kỳ đầu tư mới vì vậy không chỉ phụ thuộc vào khả năng vận hành nhà máy mà còn vào sức hấp thụ của thị trường và khả năng duy trì biên lợi nhuận.

Những khoản đầu tư tại Dung Quất bắt đầu phản ánh rõ hơn vào kết quả kinh doanh của Hoà Phát. 9 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp đạt doanh thu hợp nhất 170.274 tỷ đồng, tăng 55% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 23.746 tỷ đồng, tăng 104% YoY và vượt mục tiêu lợi nhuận cả năm (22.000 tỷ đồng).

Kết quả 9 tháng đầu năm có đóng góp đáng kể từ khoản thu nhập không thường xuyên khi trong hơn 9.056 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế quý 1 của Hoà Phát có khoảng 3.800 tỷ đồng đến từ chuyển nhượng một dự án bất động sản tại Phố Nối, Hưng Yên. Sang quý 2, khi không còn khoản đóng góp tương tự, Hòa Phát đạt 6.424 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 51% YoY. Quý 3 tích cực hơn với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, hơn gấp đôi cùng kỳ.

Trong 9 tháng, tập đoàn sản xuất 10,7 triệu tấn thép thô, tăng 35% so với 9 tháng năm 2025. Sản lượng bán hàng HRC, thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao và phôi thép đạt 10,3 triệu tấn, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. HRC đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59% và chiếm hơn một nửa tổng sản lượng bán hàng các sản phẩm thép Hòa Phát. 

Song song với việc mở rộng công suất, một hướng đi khác của Hòa Phát là dịch chuyển cơ cấu sản phẩm sang các loại thép có yêu cầu kỹ thuật cao hơn, với nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt tại Dung Quất. Theo cập nhật của doanh nghiệp, đến cuối tháng 9/2026, dự án hoàn thành khoảng 80% tiến độ, dự kiến cho ra sản phẩm đầu tiên trong quý 2/2027. Với công suất 700.000 tấn mỗi năm, nhà máy hướng tới sản xuất ray đường sắt, thép bánh xe, thép trục và các loại thép đặc biệt phục vụ hạ tầng, cơ khí chính xác.

Nếu vận hành theo kế hoạch, dự án sẽ giúp Hòa Phát mở rộng khỏi những dòng sản phẩm thép phổ thông và tham gia sâu hơn vào thị trường thép chuyên dụng hiện vẫn phải phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.

Với thép, sau giai đoạn tập trung vốn cho mở rộng công suất, bài toán quan trọng của Hòa Phát đang dần chuyển sang khai thác hiệu quả tài sản đã đầu tư. Với năng lực sản xuất 16 triệu tấn thép mỗi năm, việc duy trì tỷ lệ sử dụng công suất cao, kiểm soát tồn kho và bảo đảm đầu ra trở nên quan trọng hơn so với giai đoạn doanh nghiệp chủ yếu tập trung xây dựng nhà máy.

Điểm đáng chú ý của Hòa Phát trong năm 2026 là việc tăng mức độ hiện diện trong các dự án đô thị và hạ tầng quy mô lớn. Dự án lớn nhất mà doanh nghiệp góp mặt là Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng tại Hà Nội, có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418 ha, tổng mức đầu tư sơ bộ gần 737.000 tỷ đồng, gồm hệ thống giao thông dọc hai bờ sông, công viên cảnh quan, không gian công cộng cùng các khu vực tái thiết và phát triển đô thị.

Hòa Phát chỉ tham gia một phần và không giữ vai trò chi phối trong liên danh. Tại ĐHĐCĐ thường niên diễn ra hồi tháng 4 năm nay, Chủ tịch HĐQT HPG Trần Đình Long gọi đây là dự án “mang tầm nhìn 100 năm”, đồng thời cho biết “Hòa Phát không đặt lợi nhuận lên hàng đầu khi thực hiện dự án nhưng cũng không làm bằng mọi giá”.

Tập đoàn thép còn góp vốn vào CTCP Tập đoàn Tương lai Sông Hồng, doanh nghiệp phát triển khu đô thị đa mục tiêu tại khu vực Thư Lâm - Đông Anh. Cụ thể, vào đầu tháng 10 vừa qua, HĐQT Hòa Phát thông qua nghị quyết tham gia mua cổ phần chào bán để tăng vốn điều lệ của Tập đoàn Tương lai Sông Hồng. Số cổ phần mua là 799,5 triệu đơn vị, tương ứng tổng giá trị 7.995 tỷ đồng. Tuy nhiên Hòa Phát không chi tiền mặt mà góp vốn bằng hơn 778,4 triệu cổ phần đang sở hữu tại CTCP Phát triển bất động sản Hòa Phát.

Sau giao dịch, vốn góp của Tập đoàn Hòa Phát tại Tập đoàn Tương lai Sông Hồng là 9.915 tỷ đồng, chiếm 25,13% vốn điều lệ doanh nghiệp này. Đồng thời hạ tỷ lệ sở hữu tại CTCP Phát triển bất động sản Hòa Phát xuống còn 26,55% vốn điều lệ, tương ứng hơn 281 triệu cổ phần.

Tập đoàn Tương lai Sông Hồng hiện có vốn điều lệ gần 40.000 tỷ đồng. Ngày 11/8/2026, liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát - Tương Lai Sông Hồng đã tổ chức lễ khởi công Dự án Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam (Hà Nội). Dự án được triển khai trong định hướng phát triển không gian đô thị ven sông Hồng, chuẩn bị tái định cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện giải phóng mặt bằng dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Trước đó, vào hồi tháng 2/2026, Tập đoàn Tương lai Sông Hồng khởi công khu đô thị đa mục tiêu tại khu vực xã Thư Lâm và Đông Anh (Hà Nội) với quy mô khoảng 696 ha, tổng vốn đầu tư 60.600 tỷ đồng.

Ngoài ra, vào tháng 6/2026, Hoà Phát góp vốn thành lập CTCP Điện gió Ngoài khơi Sông Hậu với vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng. Công ty này có trụ sở chính tại thành phố Cần Thơ, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất điện gió điện mặt trời. Tập đoàn Hòa Phát cùng CTCP Đầu tư KVS là hai nhà đầu tư lớn nhất, với tỷ lệ sở hữu 30% vốn mỗi đơn vị. Tỷ phú Trần Đình Long - Chủ tịch Hòa Phát, cũng góp 400 tỷ đồng vào công ty này, tương đương nắm giữ 20% cổ phần.

Việc mở rộng từ sản xuất thép sang những dự án đô thị, hạ tầng, năng lượng có quy mô vốn lớn thể hiện tham vọng mới của Hoà Phát, đồng thời đặt ra bài toán phân bổ nguồn lực trong giai đoạn tới. Khác với sản xuất công nghiệp, các dự án này thường có thời gian triển khai dài, phụ thuộc vào tiến độ pháp lý, giải phóng mặt bằng và khả năng phối hợp giữa nhiều bên. Trong bối cảnh tập đoàn vừa hoàn thành một chu kỳ đầu tư lớn cho Dung Quất 2, tiếp tục triển khai nhà máy ray và thép đặc biệt, đồng thời tham gia các dự án mới, khả năng cân đối vốn và kiểm soát mức độ mở rộng sẽ là bài toán không đơn giản.

Tại thời điểm cuối tháng 9/2026, tổng tài sản của Hoà Phát đạt gần 283.400 tỷ đồng, tăng hơn 25.500 tỷ đồng so với đầu năm. Phần tăng chủ yếu đến từ tiền mặt, các khoản tương đương tiền, tiền gửi ngân hàng (hơn 46.000 tỷ đồng, tăng gần 18.000 tỷ đồng); chi phí xây dựng cơ bản dở dang (hơn 16.100 tỷ đồng, tăng hơn 5.400 tỷ đồng); đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết (hơn 12.600 tỷ đồng, so với đầu năm không ghi nhận).

Tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ở mức hơn 133.881 tỷ đồng, tăng hơn 7.200 tỷ đồng sau 9 tháng. Chiếm tỷ trọng lớn là vay nợ tài chính với hơn 105.000 tỷ đồng, tăng gần 13.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp phải trả hơn 4.600 tỷ đồng tiền lãi vay trong 9 tháng đầu năm nay, gấp 2,5 lần YoY.

Nội Dung Và Thiết Kế: Phạm Ngọc; Ảnh: Vũ Miên, Tập Đoàn Hoà Phát

Link gốc