Gỡ khoảng cách thực thi để doanh nghiệp bứt phá

Nhiều doanh nghiệp đã kín đơn hàng quý IV, đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%. Dư địa bứt phá phụ thuộc lớn vào năng lực thực thi chính sách tại địa phương.

Năng lực thích ứng của doanh nghiệp sẽ được phát huy tốt hơn nếu môi trường kinh doanh và chính sách được triển khai kịp thời, nhất quán. Ảnh: Nguyễn Trọng Luật

Doanh nghiệp kín đơn hàng quý IV

Năm 2026, biến động về chính sách thương mại, thuế quan, chi phí đầu vào và sức mua buộc doanh nghiệp xuất khẩu liên tục thích ứng. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng.

Tổng Giám đốc May 10 Thân Đức Việt cho biết, 9 tháng năm 2026, kim ngạch và doanh thu xuất khẩu của doanh nghiệp tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm 2025.

“Đến thời điểm hiện tại, May 10 đã có đủ đơn hàng cho quý IV/2026. Dự kiến đến cuối năm 2026 sẽ hoàn thành mục tiêu đề ra, với mức tăng trưởng xuất khẩu trên 10% so với năm 2025” - ông Thân Đức Việt cho biết.

Theo Tổng Giám đốc May 10, trước nhiều bất ổn của thị trường thế giới, doanh nghiệp phải chủ động thích ứng thay vì chờ thị trường phục hồi. Hiệu quả thích ứng sẽ cao hơn nếu chính sách được triển khai kịp thời, nhất quán.

Ông Thân Đức Việt đánh giá cao tinh thần hành động, kiến tạo của Chính phủ qua các nghị quyết, kết luận về phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Theo ông Việt, qua nhiều cuộc họp của Thường trực Chính phủ, những kiến nghị của doanh nghiệp được lắng nghe và từng bước cụ thể hóa. Với những vấn đề chưa thể giải quyết ngay, Chính phủ cũng đưa ra thời gian và lộ trình để các bộ, ngành tiếp tục xử lý. Đây là điều cộng đồng doanh nghiệp rất kỳ vọng, bởi chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nhanh chóng đi vào cuộc sống và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

“Chúng tôi mong muốn các Nghị quyết, Nghị định và chính sách đã được Chính phủ quyết liệt ban hành sẽ tiếp tục được các bộ, ngành và địa phương triển khai nhanh chóng, đồng bộ và hiệu quả” - ông Thân Đức Việt nói.

4 khoảng cách trong thực thi chính sách cần được tháo gỡ

Có đơn hàng, có năng lực sản xuất và sẵn sàng tăng tốc, nhưng để doanh nghiệp thực sự chuyển những cơ hội đó thành tăng trưởng, chính sách phải được thực thi nhanh và nhất quán, môi trường kinh doanh phải được cải thiện hiệu quả.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - cho biết, qua theo dõi thực tiễn và khảo sát năm 2026, đại diện VCCI cho biết, có 4 khoảng cách trong thực thi chính sách.

Thứ nhất, khoảng cách giữa quyền được trao trên văn bản và hành vi thực tế. Thứ hai, khoảng cách giữa chính sách Trung ương và cách diễn giải tại địa phương. Thứ ba, khoảng cách giữa phân cấp và năng lực thực hiện. Thứ tư, khoảng cách giữa giảm gánh nặng thủ tục và kiến tạo phát triển. Khảo sát hơn 1.000 hộ kinh doanh của VCCI năm 2026 cho thấy 73,3% đánh giá khó khăn pháp lý ở mức lớn hoặc nghiêm trọng, trong khi chỉ 15,6% dự định chuyển lên doanh nghiệp trong 2 năm tới.

"Những khoảng cách này cho thấy đột phá về thực thi không thể chỉ đến từ việc ban hành thêm văn bản mà đòi hỏi thay đổi cách tổ chức thực hiện, phân bổ trách nhiệm và đo lường kết quả" - TS Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

Để thu hẹp các khoảng cách trên, TS Hồ Sỹ Hùng đề xuất xác lập các quy tắc thực thi an toàn cho cả người dân, doanh nghiệp và cán bộ thực thi. Khi quy định có nhiều cách hiểu, cần áp dụng cách hiểu có lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp; không từ chối hồ sơ vì thiếu văn bản hướng dẫn; người thực hiện đúng hướng dẫn bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền được miễn trách nhiệm và không áp dụng hồi tố theo hướng bất lợi. Với phân cấp, cần gắn quyền hạn với năng lực thực hiện và liên thông dữ liệu.

Đồng thời, VCCI đề xuất đo lường thực thi bằng kết quả thực tế, thay vì chỉ dựa trên báo cáo tự đánh giá. Cần có bộ chỉ số độc lập về thời gian xử lý, chi phí thực tế và mức độ thống nhất trong áp dụng; công khai định kỳ tỉ lệ hồ sơ trễ hạn của từng cơ quan.

VCCI cũng đề xuất đánh giá chất lượng điều hành theo chu kỳ khoảng 3 năm trở lên, do tác động của chất lượng điều hành cấp tỉnh đến khu vực tư nhân có độ trễ khoảng 3 năm. Những mô hình hiệu quả như “Luồng xanh trong đầu tư”, “Cửa khẩu thông minh” cần được tổng kết, nhân rộng để các địa phương cạnh tranh bằng chất lượng thực thi thay vì chủ yếu dựa vào ưu đãi.

Lan Tuyết

Link gốc