Giảm thuế xăng, hạ giá điện: Trực tiếp hỗ trợ dân sinh và sản xuất

Từ ngày 1/11/2026, chính sách điều hành giá năng lượng cùng được triển khai: thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm về 0% và giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, trong bối cảnh chi phí sản xuất, kinh doanh chịu sức ép từ biến động năng lượng thế giới.

Hai chính sách cùng hướng tới giảm chi phí năng lượng

Theo Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP ngày 31/10/2026 của Chính phủ, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về 0% từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Trước khi điều chỉnh, mức thuế suất theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt là 10% đối với xăng khoáng, 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10.

Đây là giải pháp nhằm ứng phó với diễn biến giá xăng dầu, giảm gánh nặng chi phí nhiên liệu cho người dân và doanh nghiệp. Theo Bộ Tài chính, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% sẽ góp phần giảm chi phí đầu vào, hạn chế tác động lan tỏa đến giá thành hàng hóa, dịch vụ, qua đó hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định mặt bằng giá cả.

Chính sách giảm thuế lần này được triển khai trong bối cảnh ngân sách nhà nước đã dành nguồn lực đáng kể để hỗ trợ giá xăng dầu. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, từ đầu năm 2026, hơn 64.000 tỷ đồng đã được sử dụng để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, ngân sách tiếp tục dành gần 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, nâng tổng nguồn lực hỗ trợ lên khoảng 68.000 tỷ đồng.

Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, từ 2.204,0655 đồng/kWh xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Mức giá mới được áp dụng từ ngày 1/11/2026 theo Quyết định số 1305/QĐ-EVN của EVN và Quyết định số 2892/QĐ-BCT của Bộ Công Thương.

Việc giảm giá điện được thực hiện sau khi EVN rà soát, tính toán và tiết kiệm chi phí, trên cơ sở các quy định hiện hành và chỉ đạo điều hành của Chính phủ. Đây cũng là lần đầu tiên giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm sau khoảng 20 năm, nếu không tính những đợt giảm tiền điện hỗ trợ trong giai đoạn dịch COVID-19.

Tác động lan tỏa đến sản xuất và mặt bằng giá

Theo đánh giá, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% là những giải pháp có ý nghĩa tích cực đối với hoạt động kinh tế và công tác kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm.

Đối với mặt hàng xăng, việc giảm thuế được kỳ vọng giúp giá bán lẻ. Đây là yếu tố có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp vận tải, logistics, phân phối và những ngành nghề sử dụng nhiều nhiên liệu. Khi chi phí nhiên liệu giảm, doanh nghiệp có thêm điều kiện tiết giảm chi phí vận hành, cải thiện biên lợi nhuận hoặc có dư địa điều chỉnh giá dịch vụ, hàng hóa.

Tác động của chính sách không chỉ dừng ở nhóm doanh nghiệp trực tiếp sử dụng xăng. Nhiên liệu là một cấu phần quan trọng trong chi phí vận chuyển và lưu thông hàng hóa. Vì vậy, việc giảm giá xăng có thể góp phần hạn chế áp lực tăng giá ở nhiều khâu trong chuỗi cung ứng, từ vận chuyển nguyên liệu, sản xuất đến phân phối và tiêu dùng.

Trong khi đó, việc giảm giá điện tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất của các doanh nghiệp sử dụng nhiều điện. Theo tính toán được ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam dẫn lại, giá thành sản xuất ngành thép có thể giảm khoảng 0,12%, ngành xi măng giảm khoảng 0,3% và dệt may giảm khoảng 0,2%.

Mức giảm không lớn nếu xét riêng từng ngành, song có ý nghĩa trong bối cảnh doanh nghiệp phải đồng thời ứng phó với chi phí nguyên liệu, nhân công, logistics và áp lực cạnh tranh. Việc tiết giảm chi phí điện có thể tạo thêm dư địa để doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm, duy trì sức cạnh tranh và cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Với người dân, hai chính sách cũng góp phần giảm một phần chi phí sinh hoạt và đi lại. Đặc biệt, chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, hộ gia đình chính sách tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, mức hưởng lợi từ việc giảm giá điện sẽ khác nhau tùy theo lượng điện tiêu thụ và cơ cấu biểu giá áp dụng cho từng nhóm khách hàng.

Một trong những mục tiêu quan trọng của hai chính sách là hỗ trợ kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, CPI 9 tháng đầu năm 2026 tăng 4,52%, cao hơn một chút so với mục tiêu đề ra. Trong những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng thường tăng cao, cùng với việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư và tăng trưởng tín dụng có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá.

Ở bên ngoài, diễn biến khó lường của giá năng lượng, xăng dầu thế giới và biến động tỷ giá trong bối cảnh đồng USD tăng giá cũng là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ tác động đến lạm phát trong nước.

Trong bối cảnh đó, việc giảm thuế xăng và giá điện được xem là những công cụ hỗ trợ điều hành giá từ phía chi phí. Theo đánh giá của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), việc giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% từ tháng 11/2026 sẽ góp phần làm giảm CPI khoảng 0,08 điểm phần trăm. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm giá điện tạo thêm dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội giao.

Có thể thấy, việc đồng thời giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá điện bình quân là những giải pháp hỗ trợ từ hai nguồn năng lượng đầu vào quan trọng của nền kinh tế. Hiệu quả lớn hơn sẽ đến khi phần chi phí tiết giảm được chuyển hóa thành giá thành cạnh tranh hơn, sức mua được cải thiện và hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì ổn định. Đây cũng là cơ sở để các chính sách điều hành giá phát huy vai trò hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026.

Diệu Đan

Link gốc