Dự báo mới củng cố kịch bản Siêu El Niño lịch sử với mức tăng nhiệt vượt 3°C

Các trung tâm dự báo khí hậu quốc tế hàng đầu đang liên tục củng cố kịch bản về một đợt "Siêu El Niño" (Super El Niño) mang tính lịch sử qua mỗi lần cập nhật. Sự nhất quán giữa các mô hình, đà tăng mạnh mẽ của các dự báo về nhiệt độ và những điều kiện kỷ lục đã được quan trắc thực tế tại Thái Bình Dương đang nâng cao độ tin cậy rằng: sự kiện El Niño 2026/2027 có thể là đợt khốc liệt nhất kể từ khi con người bắt đầu ghi nhận dữ liệu.

Biểu đồ 1: Các bất thường nhiệt độ bề mặt biển từ ngày 19 tháng 7 năm 2026 cho thấy một khu vực rộng lớn ở Thái Bình Dương xích đạo có nhiệt độ cao hơn 3°C so với mức trung bình.

Biểu đồ dự báo El Niño của Viện Nghiên cứu Khí hậu và Xã hội (IRI, thuộc Đại học Columbia - Mỹ) một trong những cơ sở tham chiếu hàng đầu thế giới về theo dõi và dự báo ENSO – đã công bố bản cập nhật mới nhất vào thứ Hai (20/7).

Tập hợp các mô phỏng mới củng cố một kịch bản đã được các trung tâm khí tượng lớn chỉ ra từ nhiều tháng nay: El Niño 2026/2027 dự kiến sẽ đạt cường độ cực mạnh. Các mức bất thường nhiệt độ có khả năng vượt qua 3°C trong giai đoạn tháng 10 - tháng 12, đưa đợt này trở thành sự kiện mạnh nhất từng được ghi nhận.

Bản cập nhật này mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng vì nó tập hợp các dự báo từ 24 mô hình khí hậu được khởi chạy vào tháng 7, ngay sau khi vùng xích đạo Thái Bình Dương chạm mức nhiệt độ kỷ lục so với cùng kỳ các năm. Bằng cách tích hợp mức tăng nhiệt dị biệt này vào các điều kiện đầu vào của mô phỏng, các mô hình càng khẳng định chắc chắn rằng El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên và mạnh lên rất nhiều trong những tháng tới..

Biểu đồ 2: Bản tóm tắt bản tin hàng tuần của NOAA cho thấy sự bất thường về nhiệt độ bề mặt biển và sự biến đổi nhiệt độ của lớp dưới bề mặt Thái Bình Dương xích đạo

1. Điều kiện hiện tại của Thái Bình Dương: Nóng lên kỷ lục

Theo các dữ liệu quan trắc hàng tuần được công bố bởi Trung tâm Dự báo Khí hậu (CPC) của NOAA, trong tuần giữa tháng 7 (tính đến ngày 15/7), khu vực Niño 3.4 đã ghi nhận mức dị thường tuyệt đối là +2,1°C so với trung bình khí hậu học. Đây là tuần thứ hai liên tiếp khu vực này duy trì mức dị thường tuyệt đối từ 2°C trở lên – một ngưỡng đặc trưng của các đợt El Niño "rất mạnh".

Biểu đồ 3: Dự đoán độ lệch nhiệt độ bề mặt biển tương đối trong hiện tượng Niño 3.4 bắt đầu từ tháng 6 (trái) và tháng 7 (phải), làm nổi bật các giá trị cực đại trên đường màu đỏ

Mặc dù giá trị này chưa đủ để chính thức dán nhãn hiện tượng này là một đợt El Niño rất mạnh (do phân loại chính thức sử dụng chỉ số dựa trên mức trung bình 3 tháng), nhưng dữ liệu cho thấy đại dương đã đạt đến mức nhiệt độ tương đương với các sự kiện lịch sử lớn.

Xét về dị thường tương đối (đã loại trừ mức tăng nhiệt trung bình của các đại dương nhiệt đới và hiện là thước đo chính thức để theo dõi ENSO), con số này đạt 1,4°C vào tuần trước, tiến sát ngưỡng của một sự kiện "mạnh" (1,5°C). Nguy hiểm hơn, tại vùng nước dưới bề mặt (sâu 300m), một "bong bóng nóng" đang hình thành với mức dị thường nhiệt vượt quá 6°C ở gần bề mặt.

Bên cạnh đó, hệ thống Climate Reanalyzer sử dụng dữ liệu nhiệt độ bề mặt nước biển (SST) hàng ngày từ CPC/NOAA đã cung cấp bằng chứng cho thấy năm 2026 đang liên tục thiết lập các kỷ lục mới. Kể từ tháng 6/2026, cả nhiệt độ trung bình của các đại dương trên toàn cầu và mức trung bình của riêng khu vực Niño 3.4 đều chạm các mức kỷ lục (vượt 29°C ngay khi Nam Bán cầu mới chớm bước vào mùa đông), chính thức xô đổ các kỷ lục của những năm từng xảy ra El Niño lịch sử như 1982, 1997 và 2015.

Biểu đồ 4: Dự đoán độ lệch tuyệt đối của nhiệt độ bề mặt biển (SST) trong khu vực Niño 3.4 bởi tập hợp đa mô hình C3S (trái) và chín mô hình cấu thành hệ thống (phải)

2. Dự báo mới cho thấy đỉnh điểm đạt mức dị thường 3,1°C

Biểu đồ của IRI quy tụ các dự báo từ nhiều trung tâm khí tượng trên toàn thế giới. Bản cập nhật ngày 20/7 tiếp tục củng cố niềm tin rằng El Niño 2026/2027 sẽ đạt cường độ rất mạnh và có khả năng lọt vào danh sách các đợt khốc liệt nhất từng được quan sát.

Các dự báo mới nhất chỉ ra rằng dị thường SST tại khu vực Niño 3.4 – vùng đo lường chính để theo dõi hiện tượng này – có thể vượt 3°C vào khoảng giữa mùa xuân và mùa hè ở Nam Bán cầu.

Các mô hình động lực học (được đánh giá là đáng tin cậy hơn cho khung thời gian dự báo này) cho thấy mức độ tăng nhiệt còn khốc liệt hơn so với đợt dự báo trước. Trong đợt chạy mô hình hồi tháng 6, giá trị cực đại được dự báo là 2,6°C, nhưng hiện tại đã được nâng lên mức 3,1°C (nóng hơn nửa độ).

Một điểm quan trọng khác cần lưu ý: Kể từ năm 2025, tập hợp dữ liệu của IRI đã ngừng tích hợp một trong những hệ thống dự báo khí hậu hàng đầu thế giới: Mô hình của Trung tâm Dự báo Thời tiết Tầm trung Châu Âu (ECMWF).

Biểu đồ 5: Dự đoán độ lệch tuyệt đối của nhiệt độ bề mặt biển (SST) trong khu vực Niño 3.4 bởi tập hợp đa mô hình C3S (trái) và chín mô hình cấu thành hệ thống (phải)

Các mô phỏng của ECMWF khởi chạy vào tháng 7 dự phóng mức dị thường sẽ vượt 2,5°C ngay từ tháng 8 và vượt 3°C bắt đầu từ tháng 10. Nếu các dự báo này vẫn được gộp vào bộ dữ liệu của IRI, mức trung bình của toàn bộ tổ hợp dự báo chắc chắn sẽ còn cao hơn nữa. Thậm chí, chính ECMWF thông qua Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) đã cung cấp dữ liệu trung bình từ 9 mô hình dự báo khác nhau. Tập hợp này chỉ ra mức dị thường có thể lên tới 3,5°C vào tháng 12 năm nay.

Lời kết: Sự nhất quán giữa các đợt cập nhật liên tiếp của các mô hình, tín hiệu nóng lên liên tục được củng cố trong các dự báo, cùng với các điều kiện khắc nghiệt đang diễn ra thực tế tại Thái Bình Dương đang làm tăng độ tin cậy rằng: El Niño 2026/2027 không chỉ lọt top những đợt khốc liệt nhất từng được quan sát, mà còn đang cạnh tranh vị trí đợt El Niño mạnh nhất kể từ khi con người bắt đầu ghi chép dữ liệu.