Điều hành ngân sách chủ động, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, bảo đảm nguồn lực phát triển

Trong bối cảnh tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, công tác điều hành ngân sách nhà nước được thực hiện theo hướng vừa tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa tăng cường quản lý thu, chống thất thu và bảo đảm các nhiệm vụ chi. Kết quả thu, chi ngân sách 10 tháng năm 2026 cho thấy nỗ lực chủ động, linh hoạt trong điều hành, góp phần duy trì nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Nỗ lực điều hành thu, bảo đảm nguồn lực ngân sách

Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, công tác điều hành thu ngân sách nhà nước tiếp tục được Bộ Tài chính triển khai chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế - xã hội và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ phát triển. Các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất tiếp tục được tập trung triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Song song với chính sách hỗ trợ, công tác quản lý thu được tăng cường, tập trung chống thất thu, hạn chế tình trạng gian lận, trốn thuế và đẩy mạnh thu hồi nợ đọng thuế. Cơ quan Thuế tiếp tục triển khai thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực, khoản thu có nguy cơ thất thu. Công tác kiểm tra sau hoàn thuế, kiểm soát việc hoàn thuế giá trị gia tăng được chú trọng nhằm bảo đảm đúng đối tượng, đúng quy định.

Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, cơ quan Hải quan vừa triển khai các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp thông quan hàng hóa, vừa tăng cường kiểm tra sau thông quan, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành, thu ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026 tiếp tục đạt kết quả tích cực. Theo Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước tháng 10 ước đạt 261,1 nghìn tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt 2.448,5 nghìn tỷ đồng, bằng 96,8% dự toán, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, thu nội địa đạt 2.112,2 nghìn tỷ đồng, bằng 96% dự toán, tăng 11,9%; thu từ dầu thô đạt 57,5 nghìn tỷ đồng, bằng 133,8% dự toán; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 274,9 nghìn tỷ đồng, bằng 98,9% dự toán.

Kết quả thu ngân sách tích cực được duy trì trong bối cảnh nhiều chính sách hỗ trợ tiếp tục được triển khai. Trong 10 tháng, tổng số tiền thuế, phí và tiền thuê đất được miễn, giảm, gia hạn ước khoảng 366,6 nghìn tỷ đồng, trong đó miễn, giảm khoảng 225,1 nghìn tỷ đồng và gia hạn khoảng 141,5 nghìn tỷ đồng.

Xét theo khu vực kinh tế, thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 100,5% dự toán, tăng 27,2% so với cùng kỳ. Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 108,5% dự toán, tăng 31,2%; thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước bằng 95% dự toán, tăng 12,4%.

Một số khoản thu có tiến độ khá tích cực như thu thuế thu nhập doanh nghiệp ước đạt 117,3% dự toán, tăng 29,8%; thuế giá trị gia tăng đạt 93,6% dự toán, tăng 23,2%; thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 87,3% dự toán, tăng 24,6% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, một số khoản thu vẫn đạt tiến độ thấp, như thuế thu nhập cá nhân đạt 77,3% dự toán, giảm 8% so với cùng kỳ; thuế bảo vệ môi trường đạt 39% dự toán, giảm 51,6%; thu tiền sử dụng đất đạt 85% dự toán.

Cũng theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 10, có 19/34 địa phương có tiến độ thu đạt trên 88% dự toán, trong khi 3 địa phương đạt dưới 80% dự toán. Có 27/34 địa phương có tăng trưởng thu so với cùng kỳ.

Điều hành chi chủ động, bảo đảm cân đối ngân sách

Cùng với thu, điều hành chi ngân sách nhà nước tiếp tục được thực hiện theo hướng bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và an sinh xã hội.

Bộ Tài chính chủ động điều hành chi ngân sách, bảo đảm các nhiệm vụ chi thường xuyên, chi trả nợ và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Đồng thời, sử dụng nguồn dự phòng ngân sách trung ương để xử lý các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo Bộ Tài chính, tổng chi ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026 ước đạt 2.108,7 nghìn tỷ đồng, bằng 66,8% dự toán, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt gần 735 nghìn tỷ đồng, bằng 65,6% dự toán; chi trả nợ lãi đạt 74,5% dự toán; chi thường xuyên đạt 70,8% dự toán.

Ngân sách nhà nước cơ bản đáp ứng các nhu cầu chi phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và thanh toán các khoản nợ đến hạn; bảo đảm chi trả kịp thời tiền lương, các khoản chi có tính chất lương và thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Trong 10 tháng, ngân sách trung ương đã sử dụng 26,8 nghìn tỷ đồng dự phòng để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và xử lý các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách.

Công tác điều hành ngân quỹ nhà nước, huy động vốn và phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục được triển khai chủ động nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu chi của ngân sách trung ương, bảo đảm khả năng thanh toán và trả nợ đến hạn. Đến nay ngân sách đã thực hiện phát hành 345,9 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, với kỳ hạn bình quân 8,65 năm và lãi suất bình quân 4,22%/năm.

Cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương trong 10 tháng đầu năm được bảo đảm. Việc chủ động điều hành ngân sách, tăng cường quản lý thu và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực góp phần đáp ứng các nhiệm vụ chi, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Kết quả thu, chi ngân sách nhà nước 10 tháng cho thấy công tác điều hành tiếp tục được triển khai chủ động, linh hoạt, vừa bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Thu ngân sách duy trì đà tăng, trong khi cân đối ngân sách trung ương và địa phương được bảo đảm, tạo nền tảng thuận lợi cho những tháng cuối năm. Mục tiêu hướng tới là phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ ngân sách năm 2026, bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ cấp thiết và mục tiêu phát triển.

Trần Huyền

Link gốc