Chuỗi bài viết về tâm lý đầu tư - Phần 1: 4.0 - Làm thế nào để thắng được máy tính trong đầu tư ?

Sự phát triển của công nghệ đã tác động mạnh đến TTCK. Với sự hỗ trợ của AI, Quant Trading có thể giúp thực hiện các giao dịch trên thị trường với tốc độ nhanh đến chóng mặt, cực kỳ logic và độ chính xác rất cao. Nó được sử dụng rất nhiều trong các giao dịch tần suất cao (high frequency trading), giao dịch chênh lệch giá (arbitrage trading), và giao dịch tự động (automated trading). Nếu thuật toán hoạt động hiệu quả thì gần như nhà đầu tư sẽ không phải phân tích gì nữa mà sẽ giao hết công việc trading cho máy tính thực hiện, vừa hiệu quả, chính xác nhưng cũng rất ổn định, không bị chi phối bởi cảm xúc và yếu tố khác như con người.

Hầu như các tổ chức, quỹ và nhà tạo lập thị trường đã và đang sử dụng AI - Quant trading vào các giao dịch hàng ngày và đạt được những hiệu suất cực cao.

Thậm chí, với sự phát triển của các công nghệ, ví dụ như AI và Machine Learning, máy tính có thể đạt đến mức độ tự phát triển và hoàn thiện bản thân mà không cần có sự hỗ trợ của con người. Ngày nay, các từ ngữ (keyword) trong báo chí, các cuộc phỏng vấn, các cuộc hội thảo, thậm chí biểu cảm khuôn mặt của các nhà lãnh đạo cũng có thể được thu thập và xử lý ngay tức thì bởi các AI để tạo ra các quyết định giao dịch.

Chỉ liệt kê những yếu  đơn giản vậy, chúng ta đã thấy sự chênh lệch quá lớn giữa công nghệ và con người ở đâu.

Trong khi nhà đầu tư cá nhân hiện tại phải phân tích cơ bản xong rồi đến phân tích kĩ thuật, đọc tin tức, tìm hiểu câu chuyện riêng … thì các hệ thống máy tính đã cho kết luận MUA/BÁN ngay khi có một biến số thay đổi.

Vậy - làm sao để nhà đầu tư cá nhân - chúng ta có thể đạt được thành công trong bối cảnh thời và thế đều đang thay đổi ? Cuộc chơi của hiện tại và thế kỉ này không chỉ còn là những nhà đầu tư với nhau mà đổi thành nhà đầu tư và những siêu máy tính - siêu AI.

Thứ duy nhất mà nhà đầu tư hơn được A.I  là gì ? Đó chắc chắn không phải là khả năng phân tích, khả năng thu thập thông tin - thứ duy nhất mà nhà đầu tư vượt trội hơn  là “Khả năng kiểm soát tâm lý”.

Vì hệ thống giao dịch bằng AI không có cảm xúc, các thuật toán sẽ chỉ chính xác ở một số thời điểm và hoàn cảnh nhất định, nếu trên thị trường có những thay đổi bất ngờ thì máy tính sẽ không có khả năng xử lý. Ngoài ra, khả năng dự đoán của nó đối với các sự kiện có tác động lớn là rất thấp mặc dù vẫn luôn được đầu tư để phát triển và hoàn thiện. Hầu hết các giao dịch với Quant hiện nay vẫn bị giới hạn bởi các input và điều kiện do con người tạo ra, do đó các sự kiện mang tính ngẫu nhiên hay các sự kiện kiểu Thiên Nga Đen sẽ là thảm họa với Quant Trading vì máy tính gần như không thể xử lý được.

Dù cho công nghệ có lên tầm bao nhiêu cũng không thể nào hiểu được xúc cảm của con ngườ - nhưng mọi hệ thống chỉ đi theo sự biến thiên của nhiều biến số, tăng mua giảm bán gây sự nhiễu động ngắn hạn. Còn con người biết quản trị cảm xúc sẽ không bị những biến thiên hàng ngày tác động tới.

Chính vì vậy, khi quản trị được cảm xúc, nhà đầu tư sẽ dễ dàng vượt qua các biến động ngắn hạn, mở rộng được góc nhìn tổng quan. Từ đó làm nền tảng để duy trì hiệu quả đầu tư cân bằng với hệ thống công nghệ vượt bậc của nhà đầu tư tổ chức.

Ngắn hạn - cuộc chơi của xác suất, biến số và chịu tác động của tâm lý đám đông.

Dài hạn - cuộc chơi của quản trị cảm xúc, bản lĩnh và sự kiên định.

Cảm ơn các bạn đã dành thời gian để đọc !

(còn tiếp) 

Đọc lại những bài viết cũ về tâm lý học trong đầu tư và bản chất vận hành của TTCK - TẠI ĐÂY