CHU KỲ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN – Thời điểm nào nên đầu tư?

Bài viết chỉ dựa trên quan điểm cá nhân dành cho một nhà giao dịch theo xu hướng, nếu bạn có ý tưởng khác điều đó hoàn toàn hợp lý nếu vẫn đang hiệu quả với kết quả giao dịch!

Năm 2022 là một năm quá khốc liệt với thị trường tài chính. Hầu hết anh em đều không hình dung được thị trường lại có thể giảm mạnh như vậy. Sự sụt giảm này khẳng định rằng không có cổ phiếu nào tăng mãi và cũng không có cổ phiếu nào giảm mãi. Chính vì vậy, nhà đầu tư bây giờ mới hiểu được tầm quan trọng của QUẢN TRỊ RỦI RO và TÔN TRỌNG XU HƯỚNG thị trường chung quan trọng đến như thế nào.

Năm vừa rồi, nếu cứ loay hoay ở trong thị trường kéo gỡ khả năng là ai cũng sẽ mất mát. May mắn thì mất ít, còn vùng vẫy thì mất nhiều hơn, thậm chí mất rất nhiều nếu bạn cược cho năm 2022 cổ phiếu sẽ tăng dựng đứng trở lại mà đánh thêm margin. Nhưng nếu bạn ở ngoài và không làm gì cả thì xác suất bạn nằm trong những người chiến thắng tỷ suất năm vừa rồi. Nhưng dù sao đi nữa, dù buồn hay vui bạn phải chấp nhận:

“Dù may mắn hay mắc lỗi, có đôi lúc bạn phải chịu những cú sụt giảm của tài khoản giống như quá trình cổ phiếu điều chỉnh vậy. Đó mới là sự tăng trưởng bền vững, giống như quá trình cổ phiếu cần tích luỹ lấy đà để những nhịp tăng sau tăng mạnh hơn.”

Vậy qua năm 2022 chúng ta nhận ra được điều gì & tính chu kỳ của thị trường chứng khoán như thế nào?

I.    Cần tôn trọng FED và các chính sách tiền tệ.

Nhìn vào lịch sử Tương quan giữa thị trường chứng khoán Mỹ và Lãi suất điều hành của FED có thể thấy một số điểm quan trọng như sau: (Nguồn Lão Trịnh – Vffin Việt Nam)

-    Lãi suất điều hành của FED tăng và đạt đỉnh thì khoảng 3-6 tháng tiếp theo thị trường chứng khoán sẽ đảo chiều giảm và đảo chiều sau đó.

-    Ngược lại, khi lãi suất giảm & tạo đáy thì sẽ vẫn tiếp tục giảm thêm 3-6 tháng trước khi đảo chiều tăng mạnh.

-    Mức độ đảo chiều giảm mạnh nếu lãi suất điều hành vượt ngưỡng 5-6%, và mức độ đảo chiều tăng mạnh nếu lãi suất ở mức thấp <2%

Người ta thường nói, đỉnh lạm phát là đáy chứng khoán – điều này có nghĩa rằng các tín hiệu tăng giảm lãi suất và tăng giảm của thị trường chứng khoán luôn đi song hành với nhau. Thấy rõ ràng năm 2022 là năm tăng đột biến của giá hàng hoá & nguyên vật liệu là nguyên nhân chính tác động lên lạm phát tăng mạnh. Khi lạm phát tăng mạnh bắt buộc FED phải dùng các công cụ tài chính để kìm hãm lạm phát tăng quá mức, trong đó có tăng lãi suất điều hành. Lạm phát càng mạnh => tăng lãi suất càng mạnh => thị trường chứng khoán giảm mạnh vì nguồn cung tiền bị thiếu hụt do điều chỉnh của NHTW theo FED.

Vậy nếu kỳ vọng lạm phát sẽ đạt đỉnh trong năm 2023, đặc biệt trong cuộc họp gần nhất ông Powel nói rằng đã có dấu hiệu cho thấy lạm phát hạ nhiệt nhưng vẫn cần theo dõi thêm – thì chúng ta hoàn toàn có thể kì vọng thị trường chứng khoán sẽ tạo đáy trong năm 2023 - 2024 này. Nhưng quan trọng là thời điểm khi nào?

Nếu khi lãi suất điều hành đạt đỉnh trong quý I thì 3-6 tháng tiếp theo đó thị trường sẽ tăng trở lại. Khoảng thời gian có thể  vào tháng 6 hoặc tháng 9 năm 2023. Còn trước thời gian này có thể VNINDEX vẫn đang trong pha giảm.

II.    Chu kỳ thị trường chứng khoán.

Nếu chỉ nhìn về yếu tố kĩ thuật, chỉ quan tâm đến chart chúng ta có một góc nhìn mới hơn:

  
Chart tháng VNINDEX những chu kỳ gần đây luôn có một chu kỳ tương đối chính xác, nửa chu kỳ tăng và nửa chu kỳ giảm như trong hình vẽ. Nếu nhìn qua chu kỳ này có thể thấy được trend giảm của đầu năm 2022 có thể kết thúc và bắt đầu một chu kỳ mới trong đầu năm 2024. Đương nhiên nếu backtest lại những chu kỳ trước thì có những thời điểm quy luật này không hoàn toàn chính xác nhưng cũng là một dữ kiện đáng để tham khảo.

 
Một dữ liệu nữa của FPTS Research:

 
FPTS Research tổng hợp:

Tuy nhiên, sau khi loại bỏ các yếu tố ngẫu nhiên và kết hợp sử dụng công cụ kênh xu hướng hồi quy trên dữ liệu tuần của chỉ số VN-Index, chúng tôi nhận thấy 02 đặc điểm chính:

(1) Chỉ số duy trì quy luật xu hướng tăng trưởng dài hạn. Kênh hồi quy giới hạn biến động ghi nhận độ dốc là 22 độ. Các cực trị biến động tại đáy bảo toàn trong khoảng giới hạn với tham số 1,2.

(2) Các chu kỳ tâm lý ghi nhận sự đồng nhất nhất định về mặt thời gian hình thành biến động. Cụ thể, mỗi chu kỳ tăng và giảm được hình thành trong khoảng 184 tuần.

Đánh giá về trạng thái biến động, loại trừ biến động đặc biệt trong giai đoạn Late Bear của chu kỳ 04 khi thị trường giảm mạnh do xuất phát từ sự kiện Covid-19, dạng biến động đặc thù được nhận diện diễn ra trong những giai đoạn cuối của chu kỳ thường có dạng Choppy Market. Theo đó, biên dưới của kênh hồi quy xu hướng, tham chiếu tới vùng 830 – 850 điểm, được chúng tôi kỳ vọng sẽ vùng hỗ trợ dưới cho trạng thái biến động này.

Nhìn chung, biến động chỉ số VN-Index được xác định có tồn tại tính chu kỳ trên kênh xu hướng tăng dài hạn. Diễn biến của chỉ số năm 2023 được chúng tôi kỳ vọng sẽ là giai đoạn chuyển tiếp biến động của chu kỳ 05 sang chu kỳ biến động mới.

♦    TỔNG KẾT LẠI: Nhìn vào dữ kiện lịch sử & tính chu kỳ thị trường chứng khoán dựa trên yếu tố FED & chart VNINDEX, có thể tham khảo rằng năm 2023 VNINDEX vẫn đang trong pha giảm của chu kỳ giảm lớn, chu kỳ tăng giá mới có thể bắt đầu nhanh nhất vào cuối năm 2023 hoặc vào đầu năm 2024. Tuy nhiên các dữ liệu về chỉ số chỉ có giá trị tham khảo, và không có gì là chắc chắn để ước lượng đáy tiếp theo thấp hơn đáy đã thiết lập năm 2022. Chỉ cần theo dõi và hiểu lúc nào nên giao dịch theo sóng ngắn & lúc nào nên đầu tư dài hạn đã thích hợp.

III.    Thời điểm nào nên LƯỚT & thời điểm nào nên ÔM.

-    Năm 2022 VNINDEX điều chỉnh tương đối đủ về %, nhiều cổ phiếu sụt giảm đến 80-85%, đó là yếu tố đủ về độ mạnh của một chu kỳ giảm nhưng yếu tố thời gian vẫn chưa đủ. VNIDNEX cần thêm thời gian để hấp thụ & chuẩn bị cho chu kỳ tăng giá mới.

-    Trong những con sóng lớn thì luôn tồn tại những con sóng nhỏ. Năm 2023 bạn vẫn có thể tận dụng những con sóng nhỏ khi VNINDEX phục hồi để giao dịch. Cần theo dõi thêm VNINDEX trong thời gian tới.

-    Đối với nhà đầu tư mua và ôm cổ phiếu, nếu bạn mua được ở vùng giá ở đáy nhịp phục hồi vừa rồi thì có thể theo dõi, còn nếu chưa hoặc mua ở lưng chừng sóng thì nên quản trị % NAV phân bổ, chưa vội để all in full margin.

-    Thời điểm để tích luỹ dài hạn tốt nhất là cuối chu kỳ giảm và gia tăng thêm khi xác nhận bắt đầu vào chu kỳ tăng giá mới.

-    Phải chấp nhận là đầu tư cần thời gian & sự kỷ luật. Bạn có thể vội, có thể sợ mất cơ hội nhưng sau đó nỗi sợ hãi khi thị trường bắt đầu pha điều chỉnh tiếp có thể đẩy bạn ra ngoài với sự sụt giảm tài khoản.

IV.    VNINDEX ở thời điểm hiện tại. (Bài viết này được viết vào ngày 07/02/2023)

Thị trường bắt đầu phục hồi từ giữa tháng 11 tính tới thời điểm hiện tại là 2 tháng tăng. Hiện tại đang là giai đoạn lưỡng lự 50/50 thị trường, cũng là giai đoạn khó để kiếm được lợi nhuận. Dưới đây là góc nhìn của mình về thị trường giai đoạn tới.

1.    Nhìn về VNINDEX chart tuần

♦    VNINDEX có một cụm nến đảo chiều vùng đỉnh. Về yếu tố volume: Các tuần tăng gần đây volume thấp, tuần giảm volume cao. Điều này cho thấy các tuần tăng có nguồn cầu thấp và nguồn cung tăng áp lực chốt lời ở tuần giảm rất mạnh. (Chỉ khi nào VNINDEX có giá vượt qua mốc high của thanh nến giảm là ở vùng 1115-1120 thì mới cho thấy thanh nến đỏ này là thanh nến tích luỹ có nguồn cầu mạnh quay trở lại, còn lại khả năng là giảm tiếp với cụm nến này)

 
2.    Nhìn về VNINDEX chart ngày.

♦    VNINDEX hình thành một mô hình nêm tăng trong xu hướng giảm dài tổng thể, mặc dù đã break ra khỏi kênh giá giảm lớn dài hạn. Tuy nhiên mô hình nêm tăng trong xu hướng giảm dài hạn thường là mô hình tiếp diễn cho xu hướng giảm tiếp. 

♦    Đương nhiên cũng có xác suất ngược lại VNINDEX sẽ tăng tiếp quay về lấp gap vùng 1190 – 1200. Cho dù là yếu tố nào diễn ra thì chúng ta đều cần xác nhận gãy mô hình hay break mô hình nêm tăng giá.

3.    Về cổ phiếu hiện tại.

♦    Nhóm ngành tăng mạnh mẽ nhất đợt rồi có THÉP, ĐẦU TƯ CÔNG, NGÂN HÀNG, CHỨNG KHOÁN,... và để tăng tiếp thì các nhóm ngành này cũng phải là nhóm chủ đạo. Tuy nhiên có một yếu tố cần lưu ý là hầu hết các cổ phiếu đều tăng x2 từ đáy, thậm chí với cổ phiếu lớn như HPG. Ngân hàng nhiều cổ phiếu tiệm cận đỉnh cũ, nếu tăng tiếp sẽ vượt đỉnh.

♦    Các nhóm còn lại nếu tăng tiếp thì chỉ tăng trên mô hình khá ngắn.

4.    Kết luận

♦    Hiện tại VNINDEX đang trong nêm tăng, xác suất tăng & giảm đang là 50/50. Tuy nhiên những dấu hiệu thị trường đang cho thấy có khả năng thị trường sẽ giảm trong cuối quý 1 và đầu quý 2 là khá cao. Dòng tiền nào đủ lớn để kéo tiếp những cái tên lớn trong khi vẫn chưa xuất hiện thông tin đủ tốt tạo cú hích cho thị trường (ví dụ đỉnh lãi suất của FED hoặc các quy hoạch & thông tư được thông qua – bài này mình viết ở phần 2)

♦    Trải qua bao chu kỳ tăng giảm của thị trường, chúng ta đều phải chấp nhận thực tế rằng, cổ phiếu tăng rồi sẽ giảm để tích luỹ tăng tiếp, không có cổ phiếu nào tăng mãi hoặc giảm mãi. Vì vậy tới một thời điểm cảm thấy đủ & đặt yếu tố quản trị rủi ro lên hàng đầu thì bạn cần nghĩ đến việc chốt lãi hoặc đợi thời điểm tốt hơn.
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết! 

Bạn có thể theo dõi video chi tiết hơn về chủ đề này qua kênh Youtube: Nhật ký Chứng khoán 

Bài viết này chỉ dựa trên quan điểm cá nhân & sự tổng hợp từ các nguồn tài liệu nên chỉ mang tính tham khảo, không khuyến nghị mua & bán, bạn nên chịu trách nhiệm về việc đầu tư của bản thân.