Câu chuyện về giá dầu

I.    Tình hình giá dầu quốc tế

-    Với việc xung đột vũ trang Đông Âu leo thang căng thẳng kể từ ngày 24/2, biến xung đột Nga-Ukraine trở thành chiến dịch đặc biệt của ông Putin, kéo theo vô số các phản ứng từ phương Tây và đặc biệt là các lệnh trừng phạt đối với nền kinh tế của Nga. 

-    Với các lệnh trừng phạt này, nguồn cung từ Nga bị gián đoạn về vận chuyển tới thế giới nói chung và các nước phương Tây nói riêng, khiến cho không chỉ riêng Dầu mỏ, Khí đốt mà đa số các loại hàng hóa mà Nga chiếm sản lượng sản xuất cao cũng đều tăng giá như Ngũ cốc, Kim loại như Palladium, Nhôm, Niken, … 

-    Riêng đối với Dầu mỏ khí đốt, Nga đóng góp khoảng 10% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và là nhà sản xuất lớn thứ ba sau Mỹ và Saudi Arabia. Cuộc chiến Nga-Ukraine đã đẩy giá dầu lên trên mức cao nhất trong 14 năm trở lại đây với dầu Brent chạm mốc 119.84$/thùng còn dầu WTI chạm 116.57.

 
 
-    Hiện tại, chưa thể nói giá dầu đã đạt đỉnh khi mới đây ngày 3/3, tổng thống Mỹ Joe Biden tiếp tục có các lệnh trừng phạt mới lên lĩnh vực lọc dầu của Nga, cụ thể:
Bộ Thương mại Mỹ nêu rõ: “Những quy định mới này nhằm vào lĩnh vực lọc dầu của Nga với những biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt và xác định 91 thực thể hỗ trợ các hoạt động quân sự của Nga". 

Theo đó, những hành động này sẽ gia tăng việc hạn chế Nga tiếp cận đối với hàng hóa, phần mềm, công nghệ của Mỹ.

Biện pháp lần này là một phần trong những nỗ lực của Washington nhằm làm giảm khả năng của Moscow trong việc sở hữu những mặt hàng mà Nga có nhu cầu để kéo dài chiến dịch quân sự ở Ukraine.

-    Theo chuyên gia Jeffrey Halley của công ty môi giới tài chính OANDA (Mỹ), nếu các nước phương Tây và các tổ chức tài chính toàn cầu tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Nga, giá dầu sẽ tiếp tục tăng cao tới các ngưỡng đỉnh cũ của 2008. 

II.    Ảnh hưởng lên giá xăng dầu Việt Nam

-    Với Việt Nam, ảnh hưởng từ việc đứt gẫy chuỗi cung ứng Dầu thô, Khí đốt cũng thể hiện rất rõ khi chỉ trong 2 tuần. 

-    Chiều ngày 1/3, Liên Bộ Công Thương-Tài chính đã điều chỉnh giá xăng dầu trong nước. Theo đó, sau khi thực hiện giảm mức trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giá bán các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường như sau:

-    Với áp lực về chi phí đầu vào của giá xăng, dầu trong nước, các ngành nghề đều sẽ ảnh hưởng mạnh, đặc biệt với các doanh nghiệp thuộc ngành vận tải hành khách, logistic, du lịch…

III.    Cơ hội và thách thức cho các nhóm ngành

Dù giới phân tích nhận định căng thẳng Nga-Ukraine tuy không ảnh hưởng trực tiếp tới thị trường chứng khoán Việt Nam nhưng có những ảnh hưởng gián tiếp đến một số nhóm ngành do giá dầu tăng cao như một chi phí đầu vào. 

Các tác động tiêu cực cơ bản chỉ là mặt tâm lý chung của nhà đầu tư, chứ không rõ nét những ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp tới các ngành nghề cụ thể trong lâu dài.

1.    Cơ hội cho các doanh nghiệp 

Theo ông Đỗ Bảo Ngọc, Phó Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán Kiến thiết Việt Nam, nhìn ở mặt tích cực thì sự kiện này đã tác động trực tiếp tới giá dầu, khiến mặt hàng này tăng giá mạnh thời gian qua và gián tiếp tác động tích cực tới các nhóm cổ phiếu được hưởng lợi từ giá dầu tăng cao như cổ phiếu ngành dầu khí, phân bón, hóa chất.

Thực tế, nhóm dầu khí đã thể hiện tích cực nhất trong gần 1 tháng qua với mức tăng đột biến, đặc biệt ở các mã dầu khí “đầu nguồn” với các mức tăng lên tới 100% (PVC) chỉ sau hai tuần. Trong giai đoạn này, các mã dầu khí đầu nguồn như GAS, BSR, PVD, OIL… với mức giá bán đầu ra tăng cao sẽ còn có khả năng tăng doanh thu đáng kể trong ít nhất là tới hết quý 2 này.
Giai đoạn này, các doanh nghiệp dầu khí vẫn sẽ chưa có dấu hiệu quay đầu và downtrend ngay lập tức khi giá dầu quốc tế chưa có tín hiệu hạ nhiệt chiến tranh ở Đông Âu và chuỗi cung ứng dầu thô, khí đốt này còn bị gián đoạn với quy mô toàn cầu.

2.    Thách thức cho nền kinh tế

Có thể thấy rất rõ việc giá dầu lên cao như hiện tại sẽ khiến cho các nền kinh tế phát triển như Mỹ, Châu Âu phải đối phó với vấn đề lạm phát. Thời điểm này, trong số 19 quốc gia Eurozone, mức lạm phát cao nhất được ghi nhận tại Lithuania (13,9%) và thấp nhất là Pháp (4,1%). Phó Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Luis de Guiundos mô tả, mức lạm phát của tháng 2-2022 là “một bất ngờ tiêu cực”, đồng thời nhận định điều này sẽ ảnh hưởng tới tăng trưởng của châu Âu. Bên cạnh đó, Mỹ thông báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 7,5% so với cùng kỳ năm ngoái - mức tăng cao nhất kể từ tháng 2-1982, theo thông báo ngày 10-2 (giờ địa phương) của Bộ Lao động nước này.

-    Về tình hình trong nước, các doanh nghiệp đã bị ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh COVID-19 chưa kịp phục hồi hoàn toàn thì nay lại thêm vấn đề mới đó là giá cả tăng cao, gây ảnh hưởng nặng cho ngành vận tải hoạt động trong hệ thống logistics. Bởi phí xăng dầu chiếm hơn 30% trong tổng chi phí cấu thành của logistics hiện nay.

-    Theo giới phân tích tính toán, phí vận chuyển tăng tác động vào cấu thành phí logistics với một loạt phí cùng tăng như: phí cầu đường, phí xăng dầu, chi phí nhân công, phí cầu cảng bến bãi và khó khăn chồng khó khăn lên hệ thống logistics cùng với việc thiếu hụt container trống khá trầm trọng diễn ra ở đa số các cảng hàng hóa. 

-    Dù vậy, kinh tế Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn hồi phục hậu đại dịch rất tốt khi chỉ trong trong tháng đầu tiên của năm 2022, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa đã có những tín hiệu khởi sắc. Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, ước tính tháng 1-2022, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 29 tỉ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, có 7 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 63,3% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Đối mặt với các tin tức vĩ mô về xung đột lúc này, nhà đầu tư không cần quá lo lắng và dẫn tới các hành động trong hoảng loạn khi đa số giới phân tích đều chỉ ra rằng các diễn biến tiêu cực lên chứng khoán Việt Nam sẽ chỉ xảy ra trong ngắn hạn do yếu tố tâm lý của nhà đầu tư.