Các mô hình AI của Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với Anthropic và OpenAI

Các mô hình AI của Trung Quốc đang ngày càng bắt kịp Anthropic và OpenAI sau khi Z.ai công bố GLM-5.2 – một hệ thống mã nguồn mở với chi phí chỉ khoảng 1/6 so với các phòng thí nghiệm hàng đầu của Mỹ. Việc này diễn ra đúng lúc Washington siết chặt quyền truy cập vào các mô hình AI của Mỹ.

Sự kiện này đã làm thay đổi hoàn toàn bức tranh cạnh tranh của ngành AI toàn cầu chỉ trong vòng một tuần.

GLM-5.2 đang làm thay đổi cuộc đua AI tại Trung Quốc như thế nào

Một mô hình AI mã nguồn mở là hệ thống mà bất kỳ ai cũng có thể tự do tải về, tinh chỉnh và triển khai trên bất kỳ hệ thống nào mà không cần sự cho phép từ nhà phát triển ban đầu. GLM-5.2 thuộc nhóm này, và việc mô hình này ra mắt được xem là gây tiếng vang lớn tại Silicon Valley, ngang với sự kiện DeepSeek ra mắt vào năm ngoái.

Mô hình GLM-5.2 có thông số kỹ thuật rất ấn tượng. Z.ai (tên cũ là Zhipu AI) đã thiết kế GLM-5.2 với 750 tỷ parameters và khả năng xử lý 1 triệu token trong cùng một lượt duyệt thông tin.

Đặc biệt, hệ thống này vận hành hoàn toàn trên các chip do Trung Quốc tự phát triển, điều cực kỳ quan trọng trong bối cảnh Mỹ vẫn áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ.

Kết quả thử nghiệm cho thấy GLM-5.2 chỉ kém Opus 4.8 của Anthropic chưa đến 1% trong các bài kiểm tra hiệu năng do giới chuyên môn theo dõi sát sao.

Nghĩa là khoảng cách giữa các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc và các hệ thống top đầu, khép kín của Mỹ đang thu hẹp nhanh hơn hầu hết các dự báo của ngành.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất.

GLM-5.2 delivers a substantial leap in app development capabilities, which also represent demanding long-horizon tasks.Results:– GLM-5.1: 21/70– GLM-5.2: 48/70– Claude Fable 5: 56/70That's more than a twofold improvement from GLM-5.1 to GLM-5.2.These come from an… pic.twitter.com/SkbQKvkFTf

— Zixuan Li (@ZixuanLi_) June 19, 2026

Thời gian công bố mô hình không phải ngẫu nhiên. GLM-5.2 ra mắt đúng một ngày sau khi Anthropic khoá truy cập toàn cầu đến các mô hình mới nhất như Fable 5 và Mythos. Đồng thời, OpenAI cũng giới hạn quyền sử dụng GPT-5.6 theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ ngay trong tuần đó.

Đồng sáng lập Tang Jie đã trực tiếp lên tiếng về sự kiện này. Ông gọi việc Anthropic cấm truy cập là “rất đáng tiếc” và nhấn mạnh rằng công nghệ trí tuệ tiên phong nên thuộc về tất cả mọi người, không nên bị chi phối bởi một nhóm nhỏ hay các quy định thay đổi bất ngờ.

Ông cũng khẳng định mô hình mở của Trung Quốc là lựa chọn an toàn hơn cho các tổ chức, doanh nghiệp.

Phản ứng từ thị trường xuất hiện ngay lập tức. Cổ phiếu của Z.ai tăng hơn 30% trên sàn Hồng Kông và hiện đã tăng tổng cộng hơn 800% kể từ khi niêm yết vào tháng 01. JP Morgan dự báo doanh thu của Z.ai sẽ tăng hơn 534% trong năm nay, và công ty có thể bắt đầu có lãi vào năm 2028.

Hiệu suất giá Knowledge Atlas Tech Joint (Zhipu AI). Nguồn: Yahoo Finance

Tại sao làn sóng AI Trung Quốc đang gây sức ép lên Anthropic và OpenAI

Yếu tố gây áp lực nhất cho các phòng lab AI của Mỹ chính là lợi thế chi phí. DeepSeek V4 Pro chỉ thu 3.48 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra. Trong khi đó, mô hình Fable 5 của Anthropic tính phí 50 USD cho cùng số lượng token. Vì vậy, ngày càng nhiều doanh nghiệp lớn bắt đầu cân nhắc lại việc lựa chọn nhà cung cấp AI của mình.

Số liệu cũng cho thấy xu thế này. Trên nền tảng OpenRouter – trang tổng hợp mô hình AI nổi tiếng – hiện 4 vị trí đầu bảng các mô hình dùng nhiều nhất thế giới đều là của Trung Quốc. DeepSeek, MiniMax, Tencent, và Xiaomi đã vượt qua tất cả các nhà cung cấp lớn của Mỹ xét về lượng token được sử dụng.

TIP @Zai_org GLM-5.2 providers are working on faster and faster inference! Today's new endpoints include @wafer_ai and @FireworksAI_HQ fast variants.Set your model to "z-ai/glm-5.2:nitro" to continuously get the fastest provider based on live traffic data. pic.twitter.com/GKDLp1bh1p

— OpenRouter (@OpenRouter) June 26, 2026

Sự chuyển dịch này không chỉ nằm ở yếu tố giá cả. Các mô hình mã nguồn mở cho phép người dùng tải về, điều chỉnh và sử dụng vĩnh viễn. Nhờ đó, cả nhà phát triển lẫn chính phủ không thể thu hồi quyền truy cập đối với hệ thống đã hoạt động trên máy chủ của khách hàng – yếu tố mà hiện giờ còn quan trọng hơn cả khả năng xử lý dữ liệu mới nhất.

Bức tranh cạnh tranh vẫn còn nhiều lớp nghĩa. Chính DeepSeek thừa nhận, các mô hình Trung Quốc hiện vẫn thua các hệ thống hàng đầu của Mỹ khoảng 3–6 tháng về mặt công nghệ thuần túy.

Tuy nhiên, khi quyền truy cập trở thành rủi ro lớn nhất và chi phí vận hành quyết định khả năng ứng dụng thực tế, khoảng cách này lại không còn quá quan trọng.

Chính sách chung cũng đang ủng hộ làn sóng AI nội địa Trung Quốc. Washington siết chặt với Anthropic và OpenAI thực chất lại thúc đẩy mục tiêu phát triển công nghệ tự chủ sâu rộng hơn của Trung Quốc, nhất là kể từ sau các biện pháp siết xuất khẩu chip năm 2022 của chính quyền Biden.

Thêm vào đó, các mô hình mở của Trung Quốc đang ngày càng được ưa chuộng tại các nền kinh tế đang phát triển trên khắp thế giới.

Exciting news: GLM-5.2 (Max) ranks #2 in Code Arena: Frontend, with +29pt over Claude Opus 4.7 (Thinking) and only behind Fable 5! GLM-5.2 is the best open model vs Kimi-K2.6 and Minimax-M3 by a large margin.– #2 React and #4 HTML sub-leaderboards– Ranks as the top model in… https://t.co/jr9pjceTu9 pic.twitter.com/4eMTR51n9t

— Arena.ai (@arena) June 16, 2026

Z.ai cũng đang lên kế hoạch niêm yết song song tại Thượng Hải, nhằm huy động vốn để phát triển lâu dài theo hướng trí tuệ nhân tạo tổng quát. Dự kiến, phiên bản GLM-5.5 sẽ ra mắt vào tháng 08.