Biến chủng Omicron và nền kinh tế thế giới

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới chưa kịp phục hồi thì sự xuất hiện biến chủng Omicron của vi rút SARS-CoV-2 đang trở thành nỗi ám ảnh tại nhiều quốc gia. Nếu tái áp đặt các biện pháp phong tỏa, thế giới sẽ phải đối mặt với tình trạng lạm phát, gián đoạn chuỗi cung ứng, thiếu hụt hàng hóa… Ngay cả với những kịch bản được xem là thuận lợi nhất, các chuyên gia kinh tế vẫn phải hạ thấp triển vọng kinh tế toàn cầu trong năm 2022.

Hơn 2.000 tỉ USD vốn hóa đã bị quét sạch khỏi thị trường chứng khoán toàn cầu trong phiên giao dịch ngay khi thông tin biến chủng mới xuất hiện. Du lịch, hàng không là những nhóm chứng khoán chịu áp lực bán tháo mạnh nhất.

Giá vàng liên tục trồi sụt. Ban đầu giá vàng tăng nhờ giới đầu tư tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn, nhưng sau đó lập tức đảo chiều giảm sâu khi Chủ tịch Fed tuyên bố sẽ có thể tăng lãi suất sớm hơn dự kiến và sẽ xem xét đẩy nhanh việc thu hẹp chương trình mua trái phiếu trong cuộc họp tiếp theo trong hai tuần tới. Hồi đầu tháng này, FED đã công bố lịch trình giảm mua 15 tỉ USD/tháng trái phiếu.

Giá USD giảm xuống đáy thấp nhất một tuần do giới đầu tư lo ngại biến thể Omicron COVID-19 mới sẽ làm trật bánh đà phục hồi kinh tế Hoa Kỳ và trì hoãn việc tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ.

Giá dầu Nymex sụt xuống đáy 3 tháng ở mức 65,65 USD/thùng. Giá dầu Brent và WTI lao dốc khoảng 10 USD/thùng, tương đương hơn 13% – mức giảm phần trăm theo ngày chưa từng có kể từ cột mốc “giá dầu âm” lịch sử hồi tháng 4/2020.

Vào tuần vừa rồi, Bitcoin cũng chứng kiến đà lao dốc không phanh khi giá trị bitcoin giảm từ 52.000 USD xuống 42.0000 USD chỉ trong vòng 15 phút. Các lệnh “cháy” Future và Margin trên các sàn giao dịch đã đạt trên 2.7 tỉ USD và một nửa trong số đấy là BTC. Sự sụt giảm hơn 17% của Bitcoin đã dẫn đến sự sụt giảm của các đồng coin và token khác trên thị trường, và việc phục hồi có lẽ sẽ khó có thể diễn ra trong thời gian sớm.

Còn ở Việt Nam, chỉ trong vòng 30 phút cuối của phiên giao dịch chiều thứ 6 ngày 3/12, VNIndex đã chứng chiến sự sụt giảm nghiêm trọng khi chỉ số này đã giảm gần 40 điểm và lùi sâu về mốc 1.443 điểm. Cả thị trường được nhuộm sắc đỏ với 1.136 mã giảm, mức giảm này đã xóa đi hầu hết các thành quả tăng giá của tháng 11. Hiện tượng bán tháo đặc biệt là cuối phiên ATC khiến cho nhiều cổ phiếu đặc biệt là Bất động sản và Ngân hàng từ sắc xanh lá đã chuyển sang sắc xanh lơ là một trong những nguyên nhân khiến cho chỉ số VNIndex giảm gần 40 điểm trong vòng 30 phút.

Vốn hoá của HOSE trong phiên đã bốc hơi mạnh theo đà giảm của VN-Index. Theo thống kê từ HOSE, tại mức điểm 1.443,32, vốn hóa sàn HOSE đạt hơn 5,62 triệu tỷ đồng, giảm khoảng 150.661 tỷ đồng (6,6 tỷ USD) so với phiên trước. Thứ 6 vừa rồi có thể được coi là “Black Friday”, khi mà hàng loạt các mã trên thị trường “sale” hàng loạt và chưa thấy lực cầu bắt đáy.
Biến chủng Omicron là một trong những lí do khiến cho thị trường Chứng khoán Việt Nam trở nên nhạy cảm và “mỏng manh” trong những tuần đầu tháng 12 và có thể sẽ tiếp tục gây ảnh hưởng lên các thị trường tài chính, khi mà tác động của nó đã và đang gây tổn hại lên nền kinh tế của thế giới. Những sự ảnh hưởng tiêu cực này hiện tại chưa tác động đến các chính sách tài khóa của Chính phủ, tuy nhiên, sự ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng là vô cùng mạnh mẽ, khi thị trường Việt Nam đặc biệt nhạy cảm với tin tức tiêu cực do đa số nhà đầu tư của chứng khoán Việt Nam là nhà đầu tư non trẻ hay “F0”, chiếm tỷ trọng vô cùng lớn và vẫn đang có xu hướng gia tăng.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn quá sớm để khẳng định biến chủng Omicron có thực sự nguy hiểm hơn so với chủng Delta hay không và hậu quả nó để lại liệu có tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế thế giới và Việt Nam như Delta đã làm hay không. Bên cạnh đó, cũng nên nhớ, do tình hình dịch bệnh mà các dự án chuyển đổi số cũng như thúc đẩy thị trường tài chính được tăng tốc mạnh mẽ và phát triển vượt bậc trong giai đoạn cuối 2020, đầu 2021; đây sẽ là một con dao hai lưỡi nữa mở ra cả các cơ hội và thách thức cho thị trường tài chính Việt Nam nếu nhìn vào chiều hướng tích cực.

Dự kiến trong tuần tới, các nhà khoa học sẽ phân tích dữ liệu để đưa ra “bức tranh” toàn cảnh về dịch tễ học. Có thể nói đây cũng sẽ là một thông tin có thể tác động trực tiếp tới các thị trường tài chính trong ngắn hạn dù là tích cực hay tiêu cực. Nhưng, dù thế nào đi nữa, bức tranh vĩ mô về mối đe dọa về một làn sóng dịch mới lại tiếp tục đeo bám và đe dọa sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu.