Bất động sản: tồn kho và người mua trả trước
Thu của khách 3.000 tỷ, doanh thu chỉ 500 tỷ?. Năm nay doanh nghiệp bất động sản minh hoạ mở bán một dự án và thu của khách 3.000 tỷ đồng tiền đặt cọc, trả theo tiến độ. Nhưng doanh thu cả năm chỉ 500 tỷ. Số tiền của khách đã đi đâu trên báo cáo?
Tồn kho của doanh nghiệp bất động sản. Với doanh nghiệp phát triển dự án, quỹ đất và chi phí xây dựng dở dang nằm trong hàng tồn kho, thường là tài sản lớn nhất. Tồn kho lớn có thể là nguồn doanh thu cho nhiều năm tới, cũng có thể là dự án vướng pháp lý, chậm bán.
Người mua trả trước: doanh thu đang chờ. Khoản người mua trả tiền trước tăng cho thấy dự án đang bán được và sẽ thành doanh thu khi bàn giao. So khoản này với doanh thu năm gần nhất để ước lượng lượng hàng đã bán còn chờ ghi nhận. Khi bàn giao, khoản này giảm và doanh thu tăng.
Hai doanh nghiệp, cùng tồn kho tăng. Doanh nghiệp A: Tồn kho tăng; Người mua trả trước tăng mạnh; Nợ vay ổn định; Đang bán được hàng; doanh thu tới khi bàn giao · Doanh nghiệp B: Tồn kho tăng; Người mua trả trước giảm; Nợ vay tăng nhanh; Có thể đang chậm bán, phải vay để nuôi dự án
Câu hỏi: Doanh nghiệp bất động sản có lợi nhuận năm nay giảm 70%, nhưng người mua trả tiền trước tăng gấp đôi. Cách đọc nào hợp lý nhất?
Đúng hay sai: Với doanh nghiệp bất động sản, P/E của một năm thường phản ánh tốt giá trị doanh nghiệp.
Tồn kho lớn đi cùng nợ vay đến hạn. Dự án mất nhiều năm mới thành tiền, trong khi nợ vay, kể cả trái phiếu, có ngày đáo hạn cố định. Khi thị trường trầm lắng, doanh nghiệp tài sản lớn vẫn có thể thiếu tiền trả nợ. Z-Score cũng dễ cao giả tạo vì tồn kho làm vốn lưu động phình to.
Ghi nhớ: Doanh thu bất động sản ghi nhận khi bàn giao, không khi bán. Người mua trả trước là nợ, nhưng báo trước doanh thu tương lai. Tồn kho lớn cần đọc cùng pháp lý dự án, nợ vay và kỳ đáo hạn.