Lưu chuyển tiền tệ: lợi nhuận chưa phải là tiền
Bán được hàng, sao tài khoản vẫn vơi?. Tháng này cửa hàng của bạn bán 500 triệu, lãi 100 triệu. Nhưng khách được trả chậm 60 ngày, còn bạn vừa chi 300 triệu nhập thêm hàng. Cuối tháng, tiền trong tài khoản tăng hay giảm?
Ba dòng tiền. Kinh doanh (CFO): thu bán hàng, trả nhà cung cấp, trả lương. Đầu tư: mua sắm, thanh lý tài sản dài hạn, góp vốn. Tài chính: vay, trả nợ gốc, phát hành cổ phiếu, trả cổ tức. Cộng ba dòng ra thay đổi tiền trong kỳ.
Từ lợi nhuận tới dòng tiền kinh doanh. Phương pháp gián tiếp đi từ lợi nhuận trước thuế, cộng lại Khấu hao vì không chi tiền, rồi điều chỉnh vốn lưu động: phải thu, tồn kho tăng thì trừ; phải trả tăng thì cộng. Cuối cùng trừ thuế đã nộp.
Câu hỏi: Công ty minh hoạ có lợi nhuận trước thuế 125 tỷ, khấu hao 30 tỷ. Trong năm, phải thu tăng 60 tỷ, tồn kho tăng 40 tỷ, phải trả người bán tăng 25 tỷ, thuế đã nộp 25 tỷ. Dòng tiền kinh doanh là bao nhiêu tỷ đồng?
Dòng tiền tự do. Dòng tiền tự do (FCF) = dòng tiền kinh doanh − tiền chi mua sắm tài sản cố định. Ví dụ trên chi 35 tỷ mua máy thì FCF = 55 − 35 = 20 tỷ. Đây là phần tiền có thể trả nợ, chia cổ tức — và là đầu vào của định giá DCF.
Đúng hay sai: Dòng tiền kinh doanh âm trong một năm luôn là dấu hiệu doanh nghiệp đang gặp vấn đề.
Lợi nhuận tăng, dòng tiền đi lùi. Nếu lợi nhuận tăng đều mà dòng tiền kinh doanh âm nhiều năm liền, doanh thu có thể chỉ nằm trên giấy dưới dạng phải thu. Riêng ngân hàng, công ty chứng khoán: dòng tiền kinh doanh phản ánh cho vay, huy động nên không đọc theo cách này.
Ghi nhớ: Lợi nhuận là số kế toán; tiền chỉ về khi khách thật sự trả. Ba dòng tiền: kinh doanh, đầu tư, tài chính. Dòng tiền kinh doanh thấp hơn lợi nhuận nhiều năm liền là tín hiệu cần xem kỹ.