Kết quả kinh doanh: từ doanh thu đến lợi nhuận
Doanh thu 10.000 tỷ, cổ đông giữ lại bao nhiêu?. Một công ty minh hoạ bán được 10.000 tỷ đồng hàng trong năm. Sau khi trừ mọi chi phí và thuế, bạn đoán cổ đông công ty mẹ còn lại khoảng bao nhiêu?
Ba tầng lợi nhuận cần nhớ. Lợi nhuận gộp = doanh thu − giá vốn: sức kiếm lời của sản phẩm. Lợi nhuận hoạt động trừ thêm chi phí bán hàng, quản lý: hiệu quả vận hành. Lợi nhuận sau thuế trừ tiếp chi phí tài chính và thuế: phần cuối cùng còn lại.
Cổ đông công ty mẹ và EPS. Nếu công ty mẹ không sở hữu 100% các công ty con, một phần lợi nhuận thuộc cổ đông không kiểm soát. EPS lấy phần của cổ đông công ty mẹ chia cho số cổ phiếu phổ thông lưu hành bình quân, theo chuẩn mực VAS 30 (Lãi trên cổ phiếu).
Câu hỏi: Công ty minh hoạ có doanh thu thuần 800 tỷ, giá vốn 600 tỷ, chi phí bán hàng và quản lý 80 tỷ, chi phí lãi vay 20 tỷ, thuế suất 20%. Lợi nhuận sau thuế là bao nhiêu tỷ đồng?
Đúng hay sai: EPS được tính trên lợi nhuận sau thuế hợp nhất, gồm cả phần của cổ đông không kiểm soát.
Lợi nhuận đột biến từ khoản bất thường. Một năm lãi tăng vọt có thể đến từ bán công ty con, thanh lý tài sản hay hoàn nhập dự phòng — những khoản khó lặp lại năm sau. Hãy tách lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính khỏi các khoản thu nhập tài chính, thu nhập khác chỉ có một lần.
Ghi nhớ: Doanh thu trừ dần giá vốn, chi phí, lãi vay, thuế mới ra lợi nhuận sau thuế. Lợi nhuận gộp đo sản phẩm; lợi nhuận hoạt động đo bộ máy vận hành. EPS dùng lợi nhuận của cổ đông công ty mẹ, chia số cổ phiếu bình quân.