Đòn bẩy tài chính: nợ vay trên vốn chủ
Vay để lãi nhiều hơn, hay để lỗ nhanh hơn?. Hai công ty giống hệt nhau, cùng 1.000 tỷ tài sản. Một công ty không vay; công ty kia vay 500 tỷ với lãi suất 10%/năm. Năm kinh doanh tốt, công ty nào có ROE cao hơn? Còn năm xấu?
Đo đòn bẩy bằng nợ vay/vốn chủ. Nợ vay/vốn chủ (D/E) = nợ vay có trả lãi ÷ vốn chủ sở hữu. D/E 1 lần: mỗi đồng vốn cổ đông đi kèm một đồng vay ngân hàng hoặc trái phiếu. Một số công cụ dùng tổng nợ phải trả thay cho nợ vay — hãy xem định nghĩa trước khi so.
Khả năng trả lãi. Hệ số khả năng trả lãi = EBIT ÷ chi phí lãi vay: lợi nhuận hoạt động gấp bao nhiêu lần tiền lãi phải trả. Dưới 1 lần nghĩa là lợi nhuận hoạt động không đủ trả lãi. Hệ số càng cao, vùng đệm khi kinh doanh đi xuống càng dày.
Câu hỏi: Công ty minh hoạ có nợ vay ngân hàng và trái phiếu 600 tỷ, vốn chủ sở hữu 400 tỷ. Nợ vay/vốn chủ là bao nhiêu lần?
Câu hỏi: Vay nợ làm ROE của doanh nghiệp tăng lên khi nào?
Vay ngắn hạn để đầu tư dài hạn. Rủi ro không chỉ ở tổng nợ mà ở kỳ hạn. Vay ngắn hạn để xây nhà máy dùng 20 năm buộc doanh nghiệp phải đảo nợ liên tục. Khi ngân hàng siết tín dụng, doanh nghiệp đang có lãi vẫn có thể mất khả năng thanh toán.
Ghi nhớ: Nợ vay/vốn chủ đo mức dùng nợ; kiểm tra công cụ tính trên nợ vay hay tổng nợ phải trả. Đòn bẩy làm ROE tăng khi tài sản sinh lời hơn lãi vay, và kéo ROE lao dốc khi ngược lại. Xem cả khả năng trả lãi và kỳ hạn nợ, không chỉ tỷ lệ nợ.